Đột quỵ tuổi 40 và các biện pháp phòng ngừa hiệu quả nhất

\n

1. Vì sao đột quỵ lại tấn công người ở độ tuổi 40?

\n

TTND.GS.TS.BS Nguyễn Văn Thông trả lời:

\n

Theo thống kế mỗi năm số người bị đột quỵ 40 tuổi sẽ tăng khoảng 2%. Có rất nhiều yếu tố và nguyên nhân gây ra.

\n

Trong lối sống hiện đại, rất nhiều người thôn quê đã rời bỏ quê hương để đi đến thành thị ngày càng cao. Môi trường làm việc tại các cơ quan nhà nước và xí nghiệp khá áp lực. Các công ty yêu cầu làm tăng ca, kéo dài liên tục theo dây chuyền. Người làm văn phòng thì rất ít vận động.

\n

Nhu cầu xã hội, nhu cầu sinh hoạt, nhu cầu ăn uống và rất nhiều vấn đề áp lực công việc tăng lên. Áp lực cuộc sống cũng tăng lên dẫn đến stress, và từ đó tỷ lệ tăng huyết áp cao hơn. Khi huyết áp tăng kèm stress sẽ dễ dẫn đến mất ngủ. Đó là vấn đề yếu tố nguy cơ của đột quỵ do áp lực công việc và cuộc sống.

\n

Vấn đề thứ hai đó là sinh hoạt bị đảo lộn, ví dụ như phải ăn đồ ăn nhanh, thời gian nấu nướng thực phẩm rau xanh giảm đi, lạm dụng đồ uống có ga, rượu chè làm tăng xơ vữa động mạch. Xơ vữa động mạch dẫn đến tình trạng tăng huyết áp – một trong các yếu tố của bệnh đột quỵ.

\n

Vấn đề thứ 3, chúng ta phải làm việc thường xuyên, con cái không có thời gian để tập luyện thể dục thể thao. Khi ngồi làm việc với một tư thế, thành mạch kém co giãn, đàn hồi dẫn hẹp động mạch.

\n

Vấn đề thứ 4 là chúng ta coi thường đột quỵ, không kiểm tra sức khỏe định kỳ. Đó là nguyên nhân khiến bệnh đột quỵ ở người trẻ tăng lên.

\n

\nTTND.GS.TS.BS Nguyễn Văn Thông – Chủ tịch Hội Đột quỵ Việt Nam; Nguyên Giám đốc Trung tâm đột quỵ, Bệnh viện Quân y 108

\n

>>> Xem thêm: Muốn khám với chuyên gia đột quỵ GS.TS.BS Nguyễn Văn Thông thì đến đâu?

\n

2. Tiểu đường và cao huyết áp liên quan như thế nào với đột quỵ?

\n

TTND.GS.TS.BS Nguyễn Văn Thông trả lời:

\n

Tăng huyết áp và đái tháo đường là hai nguy cơ quan trọng của đột quỵ. Xơ vữa động mạch, bệnh tim và một số bệnh khác cũng gây ra đột quỵ.

\n

Theo thống kê trong người đột quỵ có khoảng 70 đến 90% có tiền sử huyết áp và tăng huyết áp. Nguyên nhân do tăng huyết áp gây tổn thường thành mạch, từ đó kích hoạt phản ứng riêng tại chỗ làm tăng sinh lòng mạch, hẹp lòng mạch khiến cho mảng vữa xơ, bạch cầu, tiểu cầu thực bào, gốc tự do bám vào lòng mạch làm tăng huyết khối (cục máu đông). Huyết khối di chuyển sang chỗ khác gây tắc mạch… hoặc thành mạch xơ cứng kém bền vững dẫn đến chảy máu.

\n

Đái tháo đường sẽ gây đột quỵ cao gấp 1.5 lần. Đái tháo đường và bệnh huyết áp là hai bệnh song hành. Đái tháo đường làm cho độ đặc của máu tăng lên, tốc độ dòng máu chậm lại dễ dẫn đến tình trạng tăng huyết áp. Và ngược lại huyết áp cao sẽ dẫn đến tình trạng đái tháo đường, tổn thương tắc mạch.

\n

3. Các bài tập và chế độ dinh dưỡng phòng tránh đột quỵ 

\n

TTND.GS.TS.BS Nguyễn Văn Thông trả lời:

\n

Đột quỵ có hai dạng là tắc mạch và vỡ mạch. Người trung niên và cao tuổi không có bài tập riêng, nó còn tùy thuộc vào cá nhân.

\n

Chế độ dinh dưỡng liên quan đến huyết áp và xơ vữa động mạch. Chúng ta nên ăn nhiều rau xanh và trái cây vì nó có nhiều chất xơ, chất xơ hấp thu cholesterol dư thừa để thải ra khỏi cơ thể.

\n

Chúng ta cần hạn chế ăn đồ chiên hoặc nhiều muối, thịt nhiều chất béo như phủ tạng, tim, gan thận… Cần giảm tinh bột, vì ăn nhiều tinh bột nhưng ít hoạt động sẽ tái tạo mỡ và tăng đường máu nhiều.

\n

Mặt khác, chúng ta không nên lạm dụng rượu bia và hạn chế nước có ga. Tất cả các nguyên nhân trên có thể làm tăng nguy cơ đái tháo đường và tổn thương gây ra bệnh mãn tính khác.

\n

Chúng ta cần tránh lạm dụng thực phẩm có hại cho sức khỏe và không nên ăn quá no vào khuya, rối loạn huyết áp, chuyển hóa lipid là yếu tố dẫn đến đột quỵ.

\n

Mọi người cần chọn bài tập phù hợp cho sức khỏe. Người mắc bệnh mãn tính sẽ có bài tập riêng. Người thoái hóa khớp không nên đi bộ nhiều hoặc chạy. Nếu chúng ta tập thấy thoải mái, huyết áp và mạch không tăng quá mức thì đó là bài tập đúng cho mỗi cá nhân. Ví dụ, yoga là bài tập tốt nhưng nếu ta gập đầu, gập cổ sẽ làm nguy cơ thoái hóa tăng thêm.

\n

Lưu ý, không có bài tập chung cho từng cá thể mà nó sẽ tùy thuộc vào từng cá nhân.

\n

\nNên thực hiện chế độ ăn uống kèm tập thể dục hợp lý để giảm nguy cơ mắc bệnh

\n

4. Phương pháp detok có giúp thanh lọc cơ thể, làm sạch mỡ máu?

\n

TTND.GS.TS.BS Nguyễn Văn Thông trả lời:

\n

Detok là phương pháp thải chất dư thừa khỏi cơ thể. Từ đó, các chất cặn bã được đào thải ra ngoài giúp cơ thể nhẹ nhàng hơn. Hiện nay, có 7 detok nhiều người thường áp dụng: ăn uống lành mạnh, uống nhiều nước, uống sinh tố hoa quả, thải độc gan, ruột già, thận, đại tràng… Có nhiều detok giúp cơ thể thải độc nhưng cần phải áp dụng đúng, vì nhu cầu năng lượng cơ thể mỗi ngày khác nhau.

\n

Người trưởng thành nam giới chỉ cần 2.300 calo trong một ngày. Người lao động mức độ vừa chỉ cần 2.600 calo và người lao động nặng cần 3.000 calo. Phụ nữ lao động nhẹ chỉ 1.900 calo, còn người lao động vừa cần 2.200 calo và lao động nặng là 2.500-2.600 calo. Tuy nhiên, năng lượng đưa vào cơ thể phải bao gồm tinh bột chiếm 60 đến 65%, chất béo chiếm khoảng 12 đến 14% và chất đạm chiếm khoảng hơn 20%. Nếu chúng ta chỉ uống nước và sinh tố hoa quả hay chỉ ăn tinh bột thì hoàn toàn không đủ. Đó là các vấn đề chúng ta cần xem xét cân nhắc. Nếu đi không đúng, sẽ có thể bị mệt mỏi, không đủ nhu cầu protein, một số trường hợp phải cấp cứu hoặc tử vong vì không đúng phương pháp.

\n

Tôi nghĩ rằng detok đúng nhất là đảm bảo chế độ ăn uống, phải tập luyện thường xuyên và uống đủ nước, ngủ đủ giấc, hít thở sâu. Thực chất detok không thải hết độc ra ngoài. Nếu làm không đúng, các cơ quan không đủ năng lượng dẫn đến suy nhược cơ thể.

\n

>>> Xem thêm: Chế độ ăn Ketogenic và phục hồi chức năng đột quỵ

\n

5. Làm sao phòng ngừa đột quỵ khi bị stress?

\n

TTND.GS.TS.BS Nguyễn Văn Thông trả lời:

\n

Thực ra, nếu căng thẳng quá mức sẽ rất có hại, khiến cơ thể không điều chỉnh được. Trong cuộc sống chúng ta, không nên có các tình trạng căng thẳng quá mức kéo dài mà phải chấp nhận với những gì mình có hiện tại. Ví dụ như chúng ta đòi hỏi con cái phải học trường công chuyên, trẻ không thích hoặc đi theo chiều hướng khác như thể thao, chúng ta không nên có quan điểm con phải vào đại học gặt hái được bằng này bằng kia. Hoặc ví dụ về cuộc sống vợ chồng, chồng thích xem thể thao, vợ thích xem phim Hàn Quốc nhưng chỉ có một truyền hình rồi dẫn đến căng thẳng. Điều này là không nên, chúng ta hãy học cách nhường nhịn nhau.

\n

Vấn đề thứ hai trong công việc, cũng cần phải hòa nhập cuộc sống và cần chấp những điều mình có.

\n

Để tránh stress, chúng ta nên có chế độ làm việc và sinh hoạt một cách thư giãn. Không nên vì kinh tế rồi tăng ca 12 đến 13 tiếng một ngày. Điều này dễ gây đau đầu và không có thời gian nghỉ ngơi. Nếu họ đi khám bệnh, số tiền họ kiếm được cũng phải bỏ qua những thứ khác. Chúng ta cần có thời gian nghỉ ngơi cuối tuần để giải stress và tái lập năng lượng cho cơ thể.

\n

Ngược lại, lối sống buông thả như uống rượu bia mỗi ngày cũng sẽ gây căng thẳng. Để tránh stress, chúng ta cần chấp nhận với những gì mình đang có, tập luyện thể thao và nghỉ ngơi, tránh thói hư tật xấu.

\n

6. Mẹo giúp giảm stress do công việc

\n

TTND.GS.TS.BS Nguyễn Văn Thông trả lời:

\n

Nếu làm việc nhiều, chúng ta có thể nghe nhạc một chút hay hít thở một chút, tập thể dục hoặc trao đổi thú vui với bạn bè.

\n

\n

7. Người uống rượu bia phòng ngừa đột quỵ như thế nào?

\n

TTND.GS.TS.BS Nguyễn Văn Thông trả lời:

\n

Nếu chúng ta lạm dụng rượu bia, nó sẽ gây hại nhất là ảnh hưởng đến gan, thận. Dần dần, rượu bia sẽ gây ra các bệnh mãn tính dễ dẫn đến đột quỵ, tăng huyết áp. Hãy biết kiềm chế thú vui gây hại này hoặc có thể uống rượu vang thay cho bia rượu bình thường sẽ có lợi hơn cho sức khỏe.

\n

Theo đánh giá chung, chúng ta không nên uống rượu mạnh quá 100 ml một ngày. Rượu vang không nên uống quá một ly trong một ngày, bia không uống quá hai lon trong một ngày để giảm đột quỵ. Rượu vang giúp giảm nguy cơ đột quỵ vì nó tăng HPLC lên cao, tống mỡ tự do ra khỏi cơ thế.

\n

Khi uống rượu cần lưu ý những điều sau:

\n

Thứ nhất, chúng ta nên uống rượu đúng địa chỉ và xuất xứ, người uống cần biết kiềm chế khi nào là đủ.

\n

Thứ hai, không nên uống thâu đêm suốt sáng. Vui cũng cần phải có thời hạn, ví dụ như chúng ta ăn quá nhiều thức ăn có nhiều mỡ, tối đêm không đảm bảo giấc ngủ.

\n

Thứ ba, phải có thời gian để các cơ quan thải độc của cơ thể nghỉ ngơi. Không phải ngày nào cũng uống rượu chè, mà chỉ nên uống rượu từ hai đến ba lần.

\n

Thứ 4, không nên lấy rượu bia là cớ sống thoải mái.

\n

8. 40 tuổi cần lưu ý gì khi tham gia chạy marathon?

\n

TTND.GS.TS.BS Nguyễn Văn Thông trả lời:

\n

Chơi thể thao rất tốt cho sức khỏe vì nó giúp cơ hoạt động tốt, thay đổi môi trường và hoạt động cơ bắp giúp giảm căng thẳng trong công việc. Tuy nhiên, ở tuổi 40 chúng ta cần xem xét cân nhắc, vì khi chúng ta bắt đầu đi vào giai đoạn trung niên thì quá trình làm việc của khớp bị thoái hóa, các dây chằng và một số hoạt động khác cơ bắp bắt đầu giảm đi.

\n

Vì vậy, những người không có bệnh mãn tính, tăng huyết áp, tiểu đường hoặc các bệnh khác chúng ta vẫn có thể tham gia chạy nhưng nên vừa chạy vừa nói chuyện thoải mái.

\n

Chúng ta cần đảm bảo huyết áp không tăng quá 15 mmHg, mạch sau khi nghỉ ngơi trở về bình thường. Những người vẫn tập luyện chạy thường xuyên từ trước đến nay có thể tiếp tục nhưng giảm dần cường độ theo thời gian. Nếu người mắc bệnh mãn tính, thoái hóa khớp, tăng huyết áp, tiểu đường, xơ vữa động mạch cần xem xét và cân nhắc giữa lợi và hại khi chạy.

\n

Tuổi trung niên cho thấy các cơ quan bắt đầu bước vào giai đoạn thoái hóa. Người 40 tuổi nên tập chạy dưới ba giờ trong một tuần, mỗi lần chạy không nên chạy quá một giờ. Trong một tuần, chúng ta chỉ cứ chạy hai đến ba buổi, mỗi buổi đi bộ nhanh trong một giờ. Chúng ta không nên tăng tốc vì quá vui, huyết áp sẽ tăng lên đột ngột rất nguy hiểm.

\n

Tóm lại, những người không bị bệnh nền nên vừa chạy bộ vừa nói chuyện. Người có bệnh nền cần cân nhắc giữa cái lợi và cái hại, nếu có tập chạy hằng ngày chúng ta không nên chạy quá ba giờ.

\n

Trọng Dy, benhdotquy.net

\n

(Theo Trực tiếp: 40 tuổi, đừng nghĩ bạn quá trẻ cho một cơn đột quỵ! Video AloBacsi)