Tổng quan về cơn thiếu máu não thoáng qua (TIA)

1. Cơn thiếu máu não thoáng qua là gì?

Các chuyên gia cho biết, triệu chứng của cơn thiếu máu não thoáng qua (TIA) cũng tương tự như đột quỵ, nhưng hiện tượng này xảy ra trong một khoảng thời gian ngắn.

TIA xuất hiện khi cục máu đông làm tắc nghẽn mạc máu, khiến máu không thể lưu thông đến não. Khi cục máu đông biến mất, triệu chứng cũng dừng biểu hiện.

Khi gặp TIA, có thể người bệnh vẫn sẽ cảm thấy cơ thể khỏe mạnh bình thường, nhưng tốt nhất họ vẫn cần tìm gặp bác sĩ ngay lập tức.

Các cục máu đông gây ra cơn “đột quỵ nhẹ” có thể xảy ra do nhiều lý do khác nhau. Một loại cục máu đông là do sự tích tụ chất béo tích tụ trong các mạch máu xung quanh cơ thể bạn, được gọi là xơ vữa động mạch. Một loại cục máu đông khác là do các bệnh lý về tim như rung nhĩ (một loại nhịp tim không đều). Điều này có thể dẫn đến hình thành cục máu đông trong tim và di chuyển đến não.

Cơn thiếu máu não thoáng qua là hồi chuông cảnh báo bạn có nguy cơ đột quỵ. Thời điểm nguy hiểm nhất là ngày đầu và vài tuần sau khi một người bị thiếu máu não thoáng qua. Do đó, người bệnh cần phải sớm tìm ra được nguyên nhân và cần tìm đến bác sĩ để được điều trị phù hợp.

Rất khó để phân biệt được bệnh nhân bị cơn thiếu máu não thoáng qua hay là cơn đột quỵ não cấp. 

2. Triệu chứng và nguyên nhân của “đột quỵ nhẹ” là gì?

Triệu chứng của cơn thiếu máu não cũng tương tự như đột quỵ. Đây cũng là một trường hợp khẩn cấp. Chúng ta cần theo dõi các triệu chứng nghi ngờ đột quỵ ở người bệnh như: bị xệ mặt, yếu tay, khó giao tiếp, yếu các chi và gặp vấn đề về thị giác… Nếu người bệnh xuất hiện những triệu chứng nêu trên, cần phải gọi xe cấp cứu ngay lập tức.

Cục máu đông trong não có thể xảy ra theo nhiều cách khác nhau và bác sĩ sẽ chẩn đoán bệnh nhân có bị cao huyết áp, bệnh lý về tim mạch hoặc hút thuốc hay không. Theo đó, bác sĩ sẽ đưa ra phương pháp điều trị, lời tư vấn hợp lý.

Những triệu chứng của “đột quỵ nhẹ” – cơn thiếu máu não thoáng qua

3. Liệu người bị TIA sẽ mắc đột quỵ?

Rất khó để nói trước được một người sẽ bị đột quỵ sau khi bị thiếu máu tạm thời hay không. Tuy nhiên, cơn thiếu máu não thoáng qua là dấu hiệu cảnh báo người đó sẽ có nguy cơ bị đột quỵ cao hơn người bình thường. Bác sĩ cố gắng tìm hiểu nguyên nhân và giúp người bệnh cải thiện sức khỏe. Họ sẽ đưa ra phương pháp điều trị và hướng dẫn bệnh nhân thay đổi lối sống để giảm nguy cơ đột quỵ.

Nguy cơ đột quỵ giảm theo thời gian cùng với triệu chứng thiếu máu não thoáng qua. Theo dõi tình hình sức khỏe bản thân sẽ giúp người bệnh kiểm soát bệnh của mình.

4. Chẩn đoán cơn thiếu máu não thoáng qua

4.1. Chẩn đoán cơn thiếu máu não thoáng qua bao gồm những xét nghiệm gì?

Yếu tố quan trọng để biết được bệnh nhân bị TIA chính là tìm ra được triệu chứng và bệnh xảy ra như thế nào. Trên thực tế, có một số nguyên nhân khác gây ra triệu chứng, vì vậy bác sĩ chuyên môn tìm hiểu xác nhận chính xác người bệnh có bị thiếu máu thoáng qua hay không. Theo đó, bác sĩ có thể chụp hình ảnh não của người bệnh.

Bác sĩ sẽ làm xét nghiệm để tìm hiểu bệnh nhân có bị cao huyết áp, có hàm lượng cholesterol cao và tiểu đường hay không. Bác sĩ điều trị sẽ đo nhịp tim để kiểm tra hệ tim mạch. Ngoài ra, bác sĩ cũng có thể siêu âm để kiểm tra các mạch máu bị tắc nghẽn ở cổ.

Chụp MRI giúp xác định vị trí mạch máu bị tổn thương sau TIA

4.2. Vì sao không chụp chụp cắt lớp não để chấn đoán TIA?

5. Phương pháp điều trị giảm nguy cơ hình thành cục máu đông khác

Bị thiếu máu não thoáng qua có nghĩa là bạn đã có một cục máu đông tạm thời trong não, gây ra các triệu chứng đột quỵ. Do đó, mục đích chính của điều trị TIA là làm giảm nguy cơ một cục máu đông khác xâm nhập vào não của bạn.

Bệnh nhân sẽ được cho thuốc làm loãng máu để giảm nguy cơ hình thành cục máu đông khác. Nếu một người bị cục máu đông do tích tụ chất béo trong cơ thể (xơ vữa động mạch), người bệnh sẽ được tiêm thuốc chống kết tập tiểu cầu. Điều này làm cho máu của bệnh nhân ít có khả năng kết tụ lại với nhau làm hình thành cục máu đông.

Nếu tình trạng huyết khối xảy ra ở vùng tim do rung tâm nhĩ, người bệnh sẽ được tiêm thuốc kháng đông. Tiêm thuốc kháng đông sẽ làm chậm quy trình hình thành huyết khối.

6. Các yếu tố làm tăng nguy cơ TIA và đột quỵ 

Các yếu tố nguy cơ của cơn thiếu máu não thoáng qua cũng tương tự như đột quỵ thiếu máu cục bộ. Tuổi tác, lối sống, sắc tộc và tiền sử bệnh của gia đình có thể khiến một người có nguy cơ bị đột quỵ.

Khi một bệnh nhân được chẩn đoán mình bị TIA, bác sĩ sẽ đưa ra lời khuyên để kiểm soát các yếu tố rủi ro trên. Bệnh nhân cần từ bỏ thói quen hút thuốc và vận động nhiều hơn.

Các yếu tố nguy cơ của cơn thiếu máu não thoáng qua cũng tương tự như đột quỵ thiếu máu cục bộ

»»» Xem thêm: Hiểu rõ bệnh đột quỵ để bảo vệ bản thân trước “thần chết”

7. Bệnh nền liên quan đến TIA và đột quỵ

Khi đến gặp bác sĩ, bệnh nhân sẽ được xét nghiệm để biết bệnh nền khiến họ có nguy cơ bị đột quỵ. Một số người chỉ biết mình có bệnh lý nền sau khi bị cơn thiếu máu não thoáng qua hay đột quỵ và họ có thể phải uống thuốc trong một thời gian dài.

7.1. Cao huyết áp

Cao huyết áp là yếu tố gây cơn thiếu máu não thoáng qua và đột quỵ. Căn bệnh trên gây ra một nửa tình trạng đột quỵ.

7.2. Rung nhĩ

Rung nhĩ là hiện tượng tim đập nhanh bất thường. Hiện tượng trên có thể khiến cục máu đông hình thành ở tim và di chuyển đến não gây ra nguy cơ đột quỵ.

7.3. Tiểu đường

Tiểu đường sẽ khiến lượng đường huyết tăng. Theo thời gian, mạch máu sẽ bị tổn thương làm hình thành các mảng xơ vữa và gây ra tình trạng đột quỵ.

7.4. Hàm lượng cholesterol cao

Cholesterol là chất quan trọng của cơ thể. Tuy nhiên, dư chất cholesterol trong máu có thể gây tắc nghẽn động mạch. Điều này dẫn đến hình thành cục máu đông.

Tiểu đường là một trong những bệnh nền làm tăng nguy cơ đột quỵ

8. Cải thiện sức khỏe sau khi bị thiếu máu não thoáng qua như thế nào?

Khi bệnh nhân được chẩn đoán bị TIA do hàm lượng cholesterol cao hoặc rung nhĩ, bác sĩ sẽ chỉ định thuốc và đưa ra một số cách phòng ngừa đột quỵ.

8.1. Theo dõi quy trình dùng thuốc trong thời gian dài

Sau khi phục hồi từ cơn thiếu máu não thoáng qua, bệnh nhân cần trao đổi với bác sĩ về các loại thuốc sử dụng dài hạn. Uống thuốc là biện pháp quan trọng trong việc giảm nguy cơ bị đột quỵ. Có thể sẽ mất một ít thời gian để người bệnh quen với thuốc.

Nếu bệnh nhân gặp phải tác dụng phụ của thuốc hoặc quên dùng thuốc, họ nên trao đổi trực tiếp và không nên ngưng thuốc nếu chưa trao đổi với bác sĩ. Một số loại thuốc sẽ gây ra tác dụng phụ nếu người bệnh dừng thuốc đột ngột và việc ngừng thuốc sẽ làm tăng nguy cơ đột quỵ.

8.2. Nhờ sự hỗ trợ của người thân

Cơn thiếu máu não thoáng qua có thể làm đảo lộn cuộc đời của bệnh nhân. Ví dụ, người bệnh cần uống một số loại thuốc như statin, thuốc làm loãng máu và thuốc kiểm soát huyết áp. Các phương pháp điều trị trên sẽ diễn ra trong một thời gian dài. Nhìn chung, người bệnh phải từ bỏ thói quen hút thuốc hoặc cần giảm cân. Đây sẽ là một thử thách lớn và có thể ảnh hưởng đến tâm trạng của người bệnh.

Nếu người bệnh đang chật vật với việc tự kiểm soát quy trình điều trị và thay đổi cách ăn uống, họ nên tìm đến người thân để được hỗ trợ.

Tốt nhất, bệnh nhân TIA nên nhờ đến sự hỗ trợ từ người thân, bạn bè để nhanh chóng hồi phục

Bệnh nhân có thể chia sẻ cảm xúc với gia đình và bạn bè. Họ có thể hiểu, tham gia kế hoạch thay đổi lối sống cùng với người thân hoặc đưa ra lời khuyên dùng thuốc đúng cách.

Dược sĩ và bác sĩ có thể đưa ra lời khuyên hoặc nhận xét về cách dùng thuốc để giúp bệnh nhân điều chỉnh liều thuốc.

8.3. Tăng cường hoạt động thể chất ngoài trời

Tăng cường hoạt động thể chất ngoài là một trong các giải pháp giảm nguy cơ đột quỵ tốt nhất. Tham gia hoạt động ngoài trời giúp cải thiện cảm xúc và giấc ngủ. Không những vậy, đây cũng là cách giảm nguy cơ mắc bệnh cao huyết áp, tiểu đường và hàm lượng cholesterol đáng kể.

8.4. Có chế độ dinh dưỡng lành mạnh

Ăn nhiều trái cây và rau củ giúp giảm nguy cơ bị đột quỵ, kiểm soát bệnh tiểu đường và hàm lượng cholesterol tốt hơn. Bệnh nhân không nhất thiết phải thay đổi chế độ dinh dưỡng ngay lập tức, họ chỉ cần cố gắng thay đổi từng ngày.

»»» Xem thêm: Phương pháp điều trị cho từng loại đột quỵ

8.5. Hướng đến một cân nặng lý tưởng cho sức khoẻ

Cơn thiếu máu não thoáng qua và đột quỵ có thể xảy ra ở bất kỳ ai. Tuy nhiên, người càng có nhiều chất béo trong cơ thể sẽ dễ bị đột quỵ và giảm cân có thể giúp chúng ta tránh được nguy cơ bị đột quỵ.

Giảm cân sẽ giúp giảm huyết áp cao và cải thiện tình trạng tiểu đường. Một người cần giảm cân có thể dùng thuốc ít hơn hoặc ngừng sử dụng loại thuốc mình đang dùng. Vì vậy, một người muốn giảm cân cần trao đổi trực tiếp với bác sĩ về sức khỏe và thuốc mình đang dùng.

Có chế độ dinh dưỡng lành mạnh và tham gia hoạt động thể dục thể thao sẽ giúp chúng ta có được thân thể khỏe mạnh. Một số người thường đi đến câu lạc bộ thể dục thể thao hoặc sử dụng ứng dụng theo dõi giảm cân. Người bệnh cần trao đổi trực tiếp với bác sĩ hoặc dược sĩ để nhận được lời tư vấn tốt hơn.

8.6. Từ bỏ thói quen dùng thuốc lá và rượu bia

Một người có thói quen hút thuốc nên từ bỏ thuốc lá sau khi vừa trải qua cơn “đột quỵ nhẹ”.

Uống rượu bia thường xuyên sẽ làm tăng nguy cơ đột quỵ. Uống nhiều ly rượu cùng một lúc sẽ làm tăng huyết áp. Bác sĩ có thể đưa ra lời khuyên cách dùng rượu hợp lý cho người thích uống rượu.

Anh Thi – benhdotquy.net