Nang não là gì, có nguy hiểm không?

1. Nang não là gì?

Nhiều người lo sợ nang là khối u hoặc ung thư, xin bác sĩ cho biết nang cấu tạo ra sao và nó có gây bệnh ung thư hay không? TTƯT.ThS.BS.CK2 Chu Tấn Sĩ trả lời: Khối nang có thể được phát hiện tình cờ khi người bệnh bị đau đầu, chấn thương đầu, chụp cắt lớp não. Khối nang có sẵn trong đầu chúng ta từ lúc sơ sinh và phát triển theo đường kính của đầu. Khối nang lớn dần theo tỷ lệ kích thước của sọ nhưng nó hoàn toàn bẩm sinh.

TTƯT.ThS.BS.CK2 Chu Tấn Sĩ – Trưởng khoa Ngoại Thần kinh, bệnh viện 115

Cấu trúc trong nang não thường là cấu trúc màng: lớp trong và lớp ngoài. Nó được tách ra bởi cấu trúc màng cứng, tức là màng não bảo vệ cấu trúc bên trong. Vì một lý do trong quá trình phát triển bào thai, màng cứng bị tách làm đôi và hai áo của lá màng cứng hợp lại tạo thành nang rỗng bên trong. Thông thường, cấu trúc nang tách ra và dịch não tủy bên trong hoàn toàn sinh lý. Dịch sẽ ra vào nên không gây ứ đọng hay gây áp lực trong sọ. Do đó, chúng ta sẽ chung sống hòa bình với nó và không cần phải theo dõi hay điều trị đặc hiệu. Đó là những cấu trúc thuộc về nang não bẩm sinh. Đa số bạn đọc đặt câu hỏi về nang não của mình và họ cảm thấy lo lắng. Nhưng may mắn, 90% trường hợp nang bẩm sinh, chỉ cần đi khám bác sĩ chuyên khoa để khám và tư vấn là sống thoải mái với nang trong đầu. Bản chất của nang chỉ là sự tách ra của màng não và dịch não tủy – cấu trúc bình thường của cơ thể nên bệnh không tiến triển thành ung thư.

2. Các loại nang não

Chúng ta thường gặp nang gì và hiếm gặp nang gì trong não, thưa BS? TTƯT.ThS.BS.CK2 Chu Tấn Sĩ trả lời: Khi phân tách các nang trong não sẽ chia ra: nang trong não, nang ngoài trục, nang trong trục, nang dưới lều, nang trên lêu, nang cấu trúc trong não thất, nang cấu trúc trong nhu mô não. Những nang này có tính chất bẩm sinh và tên riêng của tác giả nên đôi khi chúng ta không hệ thống được.Tuy nhiên, nang thường gặp nhất trong hộp sọ là nang màng nhện tạo thành bởi cấu trúc tách đôi của màng nhện. Nang này chỉ chứa dịch não tủy và được phát hiện từ lúc trẻ vừa mới sinh ra. Nó chiếm thể tích nhất định trong sọ làm cho cấu trúc não thay đổi để phù hợp với sự tồn tại của nang. Sự phù hợp đó sẽ không gây xáo trộn ở người bệnh và đứa trẻ sẽ phát triển hoàn toàn bình thường, không có giới hạn gì. Khi bệnh nhân bị đau đầu hay chấn thương, họ đi chụp cắt lớp và bác sĩ phát hiện đa phần sẽ rơi vào nang màng nhện. Các nang màng nhện tập trung ở vị trí trên lều và nằm ở hố thái dương bán cầu bên trái. Nữ gặp nhiều hơn nam. Một vị trí thường gặp là ở hố yên, hoặc ở dưới lều góc cầu tiểu não. Chúng không gây rối loạn cấu trúc thần kinh. Đứa trẻ sẽ phát triển bình thường và làm việc như mọi người khác. Do đó, chúng ta không nên quá lo lắng khi chụp cắt lớp và bác sĩ kết luận có nang trong não. Tốt nhất, mọi người nên đi khám để được tư vấn về vấn đề mình đang có và mình sẽ chung sống hòa bình với nang như thế nào.

3. Đau đầu là dấu hiệu nang màng nhện?

Xin bác sĩ cho biết nang màng nhện có gây đau đầu hay không, cách chữa trị ra sao thưa BS? TTƯT.ThS.BS.CK2 Chu Tấn Sĩ trả lời: Nang màng nhện có tính chất bẩm sinh là chủ yếu, do sự tách ra của hai lá màng nhện và cấu trúc đó cho phép dịch não tủy đi vào, đi ra. Nang chỉ là hốc chứa dịch không gây hiệu ứng choáng chỗ đối với cấu trúc xung quanh. Bệnh nhân sẽ được bác sĩ chuyên môn tư vấn và theo dõi trong 6 tháng hoặc một năm. Trong 1-2 lần chụp cắt lớp không có dấu hiệu thay đổi, coi như người bệnh có thể chung sống hòa bình với nang. Trong một tỷ lệ rất nhỏ, nang sẽ cho nước đi vào nhưng không cho nước đi ra và lớn dần về mặt thể tích. Chính sự lớn dần đó, rối loạn lưu thông trong nang sẽ tăng thể tích đột ngột dẫn đến áp lực sọ và chèn các cấu trúc xung quanh. Bệnh nhân có nang và bị chấn thương sọ não đột ngột, gây chảy máu trong não khiến thể tích của nang tăng đáng kể một cách cấp tính. Nang tăng thể tích cấp tính sẽ gây đau đầu, áp lực trong sọ và buộc bệnh nhân phải đi khám bệnh, tuân thủ điều trị chuyên khoa để giải quyết tình trạng và sau đó có thể trở về cuộc sống bình thường như trước đây.

4. Nang thượng bì có nguy hiểm không?

Nang thượng bì xuất hiện ở đâu trong cơ thể, nếu xuất hiện trên đầu nó có gây nguy hiểm hay không thưa BS? TTƯT.ThS.BS.CK2 Chu Tấn Sĩ trả lời: Nang thượng bì là tổ chức mô thượng bì phát triển bất thường tạo thành nang. Trong cơ thể, nơi nào có thượng bì sẽ dẫn đến tạo thành nang thượng bì. Chúng ta có thể thấy, ở bất kỳ chỗ nào có da thì nó sẽ phát triển thành nang thượng bì. Tuy nhiên, có một tình trạng nang thượng bì được hình thành trong hộp sọ từ cấu trúc của mô phôi ở thai kỳ, nó có những phát triển bất thường khi hình thành lá, cuộn thần kinh, mào thần kinh tạo thành nang thượng bì trong hộp sọ. Nang này là nang bệnh lý, có thể gây ra biểu hiện khối choáng chỗ, chèn ép vào thần kinh xung quanh. Trong trường hợp nang nhỏ, bệnh nhân sẽ được khuyến cáo theo dõi. Trong trường hợp nang lớn nhanh, bệnh nhân sẽ được tư vấn để được phẫu thuật cắt bỏ nang tránh sự tái phát. Bệnh nhân sẽ lành bệnh hoàn toàn vì nang thượng bì là nang lành tính.

MC Thanh Ráp

5. Triệu chứng nang tuyến yên, nang tuyến tùng và nang não thất có giống nhau?

Nang tuyến yên, nang tuyến tùng và nang não thất gây triệu chứng gì. Chúng có giống với những nang mà bác sĩ vừa nhắc hay không thưa BS? TTƯT.ThS.BS.CK2 Chu Tấn Sĩ trả lời: Phân tách cấu trúc nang trong hộp sọ, những nang tuyến yên, tuyến tùng và vách trong suốt là cấu trúc nang bẩm sinh hiếm gặp. Thông thường các nang này không gây hiệu ứng choáng chỗ, kích thước rất nhỏ và bệnh nhân có thể chung sống với nó. Tuy nhiên, những nang gây lớn đột ngột thường là nang thượng bì. Một số trường hợp là nang màng nhện. Chúng không phải biểu hiện lâm sàng để bệnh nhân đi khám. Do đó, khi chúng ta đi cắt lớp và tình cờ phát hiện những nang này không cần phải lo lắng.

6. Nang điều trị có tái phát?

Các loại nang đã được điều trị có khả năng tái phát hay không thưa BS? TTƯT.ThS.BS.CK2 Chu Tấn Sĩ trả lời: Nếu chúng ta hiểu được cấu trúc của nang, ta sẽ có chỉ định điều trị phù hợp với loại nang. Nếu bị nang thượng bì, sẽ phẫu thuật cắt bỏ phần nang để lấy vách nang, bao nang tránh tái phát. Nếu nang màng nhện lớn nhanh hoặc gây xuất huyết trong nang, việc phẫu thuật không yêu cầu lấy bao nang, vì bao nang là cấu trúc bình thường của cơ thể. Do đó, chỉ cần dẫn lưu dịch trong nang đi vị trí khác ra khỏi hộp sọ. Trong tình huống cụ thể, phẫu thuật dẫn lưu nang đủ để giải quyết áp lực trong sọ, trả bệnh nhân về cuộc sống bình thường. Trong một số trường hợp, sẽ dẫn lưu dịch nang xuống ổ bụng. Màng bụng sẽ hấp thu dịch nang và người bệnh phục hồi hoàn toàn.

7. Người bị nang não cần lưu ý gì?

Bác sĩ có thể hướng dẫn người có nang trong não cần theo dõi như thế nào? Trong sinh hoạt hằng ngày, chúng ta cần lưu ý gì? TTƯT.ThS.BS.CK2 Chu Tấn Sĩ trả lời: Thông thường nang sẽ được phát hiện tình cờ, nên sẽ khiến bệnh nhân lo lắng. Người bệnh phát hiện nang trong não cần đi khám bác sĩ chuyên khoa Ngoại thần kinh, Nội thần kinh để được tư vấn cụ thể. Khi được tư vấn, sẽ có cuộc sống hòa bình và thoải mái với tổ chức nang vừa được phát hiện. Thông thường, chúng ta theo dõi nang bằng cách chụp cộng hưởng từ hộp sọ 6 tháng đến một năm đầu. Sau đó, sẽ theo dõi qua lâm sàng và không cần chụp liên tục những hình ảnh để theo dõi kích thước của nang.

Trọng Dy, benhdotquy.net