Nằm liệt giường sau đột quỵ: Chăm sóc thế nào để phục hồi tối đa?

1. Tại sao bệnh nhân nằm liệt giường sau đột quỵ?

Bệnh nhân có thể nằm liệt giường do các biến chứng khác nhau sau đột quỵ, nguyên nhân do họ bị liệt một phần hoặc toàn bộ. Tê liệt có thể xảy ra sau khi đột quỵ làm tổn thương các vùng não chịu trách nhiệm vận động. Bộ não và cơ bắp liên tục làm việc với nhau để tạo ra chuyển động. Khi quá trình này bị gián đoạn do đột quỵ, nó có thể dẫn đến những khó khăn trong vận động, khiến người bệnh khó ngồi, đứng hoặc đi lại và dẫn đến bệnh nhân đột quỵ phải nằm liệt giường. Khi một người sống sót sau một cơn đột quỵ bị nằm liệt giường, điều quan trọng là phải giúp họ di chuyển và kéo căng cơ của họ, nếu không các biến chứng khác có thể xảy ra. »»» Xem thêm: Tê bì tay chân sau đột quỵ và các bước phục hồi

2. Điều gì xảy ra khi bạn nằm liệt giường sau khi đột quỵ?

Nằm liệt giường sau đột quỵ có thể khiến bệnh nhân đối diện với nhiều biến chứng nguy hiểm

Dưới đây là một số biến chứng phổ biến có thể xảy ra khi bệnh nhân đột quỵ nằm trên giường:

2.1 Teo cơ

Điều này xảy ra khi cơ bắp của bạn không hoạt động thể chất do nằm liệt giường. Nó ngược lại với những gì xảy ra khi bạn nâng tạ nặng và cơ bắp của bạn trở nên to hơn. Nghiên cứu đã chỉ ra rằng các cá nhân có xu hướng mất khoảng 50% sức mạnh cơ bắp của họ chỉ sau 3-5 tuần nằm trên giường. Hơn nữa, cần một khoảng thời gian dài hơn đáng kể để lấy lại sức mạnh đó sau khi mất đi.

2.2 Không sử dụng do học được – Learned non-use

Nếu một người sống sót sau đột quỵ bỏ mặc các chi bị ảnh hưởng của họ trong một thời gian dài, nó có thể dẫn đến việc không sử dụng được. Khi việc không sử dụng xảy ra, bộ não hoàn toàn quên mất cách sử dụng khu vực bị bỏ quên của cơ thể.

2.3 Co cứng cơ toàn thân

Điều này xảy ra khi các cơ, khớp hoặc mô liên kết trở nên cực kỳ cứng và hạn chế phạm vi chuyển động của bạn. Nó xảy ra khi tình trạng co cứng sau đột quỵ không được kiểm soát và ngày càng trầm trọng hơn.

2.4 Vết loét do tì đè

Giữ nguyên một tư thế quá lâu có thể gây áp lực lên vùng da tiếp xúc với giường, khiến các mô bị phá vỡ và gây ra vết thương do tì đè. Điều này dẫn đến việc người bệnh đột quỵ có thể bị mất cảm giác. »»» Xem thêm: Loét tì đè sau đột quỵ: Dấu hiệu nhận biết, điều trị và cách chăm sóc

2.5 Các vấn đề về hô hấp

Chất lỏng có thể tích tụ trong phổi khi các cơ không hoạt động để loại bỏ chất lỏng dư thừa. Điều này có thể dẫn đến các vấn đề về hô hấp như viêm phổi hoặc xẹp phổi (xẹp hoàn toàn hoặc một phần của toàn bộ hoặc một phần phổi).

2.6 Các vấn đề về lưu thông máu và đông máu

Khi cơ thể ở tư thế nằm ngang trong thời gian dài, máu sẽ di chuyển chậm hơn. Điều này có thể làm tăng khả năng hình thành cục máu đông ở chân (được gọi là huyết khối tĩnh mạch sâu, hoặc DVT) và di chuyển đến những nơi khác trong cơ thể và làm tắc nghẽn động mạch. Ở phổi, đây có thể là một cơn thuyên tắc phổi. Ở não, đây sẽ là một cơn đột quỵ do thiếu máu cục bộ.

3. Làm thế nào để thúc đẩy vận động ở người đột quỵ nằm liệt giường?

Tập thể dục thụ động và thực hành tinh thần sẽ giúp bệnh nhân phục hồi ở giai đoạn khó khăn nhất.

Vận động là chìa khóa để duy trì sức khỏe của một người sống sót sau cơn đột quỵ nằm liệt trên giường. Tuy nhiên, không phải bất kỳ bài tập nào bệnh nhân có thể tập luyện được, vì khả năng của họ còn hạn chế nhiều. Vì vậy, tập thụ động chính là phương pháp tốt nhất cho đến khi người bệnh đủ khỏe để thực hiện các bài tập tích cực hơn. Tập thể dục thụ động bao gồm việc hỗ trợ bên bị ảnh hưởng thông qua một loạt các bài tập vận động. Tốt nhất, bạn sẽ sử dụng bên không bị ảnh hưởng của mình để thực hiện điều này. Tuy nhiên, hầu hết những người sống sót sau cơn đột quỵ nằm liệt giường chưa thể thực hiện được kiểu vận động này, vì vậy bạn có thể sẽ cần đến sự trợ giúp của bác sĩ trị liệu. Người chăm sóc bệnh nhân đột quỵ có thể yêu cầu bác sĩ trị liệu của người thân chỉ cho bạn cách thực hiện những bài tập thụ động này. Bằng cách đó, bạn có thể giúp người thân thực hiện các động tác khi nhà trị liệu không có mặt. Vận động không chỉ giúp cải thiện các biến chứng tiềm ẩn như không sử dụng được mà còn tối đa hóa cơ hội phục hồi vận động.

4. Những người sống sót sau đột quỵ nằm liệt giường có thể lấy lại khả năng di chuyển không?

Có lẽ lợi ích truyền cảm hứng nhất của tập thể dục thụ động là nó có thể giúp phục hồi cử động ở các chi bị liệt. Khi bạn vận động cơ thể thông qua các bài tập thụ động, bạn sẽ giúp kích thích não bộ. Điều này kích hoạt một quá trình được gọi là sự dẻo dai thần kinh, nơi não của bạn điều chỉnh mạch thần kinh của nó để đáp ứng các nhiệm vụ mà bạn thường xuyên thực hiện. Sự dẻo dai thần kinh là cốt lõi của quá trình hồi phục đột quỵ. Khi một cơn đột quỵ làm tổn thương các bộ phận của não và dẫn đến mất chức năng, tính linh hoạt thần kinh cho phép các vùng não mới đảm nhận các chức năng đó. Đây là lý do tại sao tập thể dục nhất quán là chìa khóa để phục hồi, bao gồm phục hồi sau các rối loạn vận động nghiêm trọng như liệt sau đột quỵ. Ngay cả khi người chăm sóc đang thực hiện các chuyển động cho bạn, nó vẫn giúp kích hoạt sự dẻo dai thần kinh. Và trong thời gian, tập thể dục thụ động có thể giúp phục hồi chuyển động. Điều quan trọng là phải chú ý đến chuyển động. Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng điều này giúp kích hoạt sự dẻo dai thần kinh và tạo điều kiện phục hồi vận động nhiều hơn. Ngoài ra, luyện tập tinh thần (hình dung bản thân đang thực hiện các bài tập trong đầu) cũng kích hoạt tính linh hoạt của thần kinh. Nó đặc biệt hiệu quả khi kết hợp với luyện tập thể chất. Thực hành tinh thần là một hình thức trị liệu dễ tiếp cận cho tất cả những người sống sót sau cơn đột quỵ nằm liệt trên giường và không nên bỏ qua nó do tính chất đơn giản của nó. Các hiệu ứng có thể mạnh mẽ khi được thực hiện một cách nhất quán. Cố gắng khuyến khích người thân của bạn tập luyện tinh thần trước khi bạn giúp họ tập thể dục thụ động để đạt được kết quả tốt nhất.

Người chăm sóc bệnh nhân đột quỵ nên tìm kiếm bác sĩ để hỗ trợ phục hồi đúng và nhanh chóng hơn.

»»» Xem thêm: Yếu liệt nửa người sau đột quỵ: Chăm sóc và tập luyện sao cho đúng?

5. Tuổi thọ cho bệnh nhân đột quỵ nằm liệt giường là bao nhiêu?

Do những kết quả không chắc chắn của đột quỵ, nên rất nhiều người thắc mắc về tuổi thọ của những người sống sót sau khi nằm liệt giường là bao nhiêu. Một nghiên cứu về triển vọng lâu dài của đột quỵ cho thấy rằng những bệnh nhân nằm liệt giường sống thêm được khoảng 4-6 tháng sau khi bị đột quỵ. Tuy nhiên, nghiên cứu chỉ bao gồm những người trên 80 tuổi và không tính đến các yếu tố nguy cơ khác, chẳng hạn như tàn tật trước đột quỵ hoặc các yếu tố nguy cơ mạch máu khác. Do đó, mặc dù nằm liệt giường là một yếu tố dự báo tử vong, nhưng có nhiều yếu tố khác cần được xem xét trên cơ sở từng trường hợp. Điều quan trọng cần biết là mỗi đột quỵ là khác nhau và do đó, mỗi lần phục hồi cũng khác nhau. Không ai có thể nói chắc chắn rằng một người nhất định phải sống trong bao lâu và không ai có thể nói chắc chắn một người có thể hay không thể hồi phục. Kết quả tốt nhất được nhìn thấy khi bệnh nhân có động lực cải thiện và siêng năng theo đuổi quá trình phục hồi lâu dài.

6. Giúp đỡ người thân bị nằm liệt giường sau đột quỵ

Nếu người thân của bạn hiện đang nằm liệt giường, bạn có thể làm rất nhiều điều để giúp đỡ. Hãy bắt đầu bằng cách tìm một nhà trị liệu vật lý hoặc nghề nghiệp huấn luyện cách di chuyển người thân của bạn thông qua các bài tập vận động hàng ngày. Mọi chuyển động đều có lợi. Nó giúp ngăn ngừa các biến chứng thứ cấp như không sử dụng do học được và cũng khuyến khích quá trình chữa lành trong não. Cũng cố gắng khuyến khích người thân của bạn tập các bài tập phục hồi chức năng càng nhiều càng tốt. Hơn hết, đừng bao giờ từ bỏ việc phục hồi, vì đã có rất nhiều câu chuyện phục hồi sau đột quỵ cho thấy luôn có hy vọng.

Thiên An, benhdotquy.net