Những điều cần lưu ý trước và sau khi tầm soát đột quỵ

1. Ai là đối tượng cần tầm soát đột quỵ?

Đột quỵ nếu không được cấp cứu kịp thời, có thể gây ra nhiều biến chứng, bao gồm tàn tật vĩnh viễn và tử vong. Do đó, phòng ngừa là cách tốt nhất để tránh đột quỵ xảy ra. Trong đó, tầm soát được xem là phương pháp giúp “dự báo” đột quỵ có thể đến trong tương lai hay không.

Tầm soát đột quỵ định kỳ sẽ giúp xác định được những yếu tố có thể dẫn đến đột quỵ trong tương lai

Tầm soát đột quỵ không phân biệt ngành nghề và cũng không giới hạn độ tuổi. Thường, từ 40 tuổi trở lên nên tầm soát căn bệnh này. Ngoài ra, những người có một trong những yếu tố nguy cơ của đột quỵ như gia đình có người thân bị đột quỵ, mắc bệnh tiểu đường, tăng huyết áp, cholesterol cao, người có bệnh lý về tim mạch, hút thuốc lá, rượu bia nhiều, có triệu chứng đau đầu kinh niên, động kinh thì nên tầm soát sớm. Hoặc bạn cũng nên đi kiểm tra đột quỵ nếu xuất hiện các dấu hiệu của cơn thiếu máu não thoáng qua như đột nhiên yếu tay chân, méo miệng… sau đó tự hết trong vòng 24 giờ.

2. Đi kiểm tra đột quỵ sẽ khám những gì?

Đầu tiên, bác sĩ sẽ thăm khám và đánh giá sơ bộ xem bạn có bị thừa cân, tăng huyết áp hay nhịp tim bất thường hay không, bằng cách đo huyết áp, chỉ số khối cơ thể (BMI = kg/m2) và nghe nhịp tim bằng ống nghe. Sau đó, bác sĩ sẽ hỏi bạn có yếu tố nguy cơ nào gây đột quỵ không. Nếu có, bạn sẽ cần kiểm tra khả năng giữ thăng bằng, sự phối hợp, yếu cơ, tê ở cánh tay, mặt hoặc chân và vấn đề tầm nhìn. Tiếp theo, bạn sẽ được lấy máu để xét nghiệm kiểm tra các tình trạng: – Bất thường trong tế bào máu – Tình trạng thiếu máu và nhiễm trùng – Bất thường về hồng cầu – Rối loạn đông máu – Men gan cao và các tổn thương gan – Độ lọc cầu thận và tình trạng suy thận – Lượng đường trong máu – Cholesterol toàn phần, chỉ số HDL và LDL – Phát hiện rối loạn điện giải

Chụp cộng hưởng từ (MRI) cho độ tương phản cao về não, là chẩn đoán hình ảnh quan trọng trong tầm soát đột quỵ

Cuối cùng, bác sĩ sẽ cho bạn làm các chẩn đoán hình ảnh và thăm dò chức năng cận lâm sàng để đánh giá kỹ hơn các yếu tố nguy cơ. Cụ thể: – Chụp cộng hưởng từ (MRI): Với độ tương phản và phân giải cao, MRI là phương pháp đặc biệt có giá trị trong tầm soát đột quỵ não. Chụp MRI sẽ cho hình ảnh chi tiết não và mạch não, giúp phát hiện ra các điểm bất thường trong não mà các phương pháp khác khó có thể chụp được. – Chụp X-quang: để tìm kiếm các bất thường ở vùng lồng ngực và tim mạch. – Điện tim thường (ECG): xác định xem bạn có bất kỳ bệnh tim nào có thể dẫn đến đột quỵ không, ví dụ như thiếu máu cơ tim, rung tâm nhĩ, rối loạn nhịp tim… – Siêu âm Doppler tim: giúp phát hiện bất thường ở buồng tim, các bệnh lý van tim bẩm sinh và bệnh lý mạch vành. Ngoài ra, cũng giúp tìm thấy cục máu đông trong tim trước khi chúng di chuyển đến não. – Siêu âm Doppler động mạch cảnh: giúp xác định các mảng xơ vữa bám trên thành mạch máu và mức độ hẹp của động mạch. – Siêu âm bụng tổng quát (màu): để phát hiện bất thường của các tạng trong ổ bụng như gan mật, tụy, lách, thận, tử cung, buồng trứng, tiền liệt tuyến… – Soi đáy mắt trực tiếp: đánh giá tổn thương đáy mắt do bệnh lý mạch máu của tăng huyết áp và đái tháo đường. »»» Xem thêm: Đáp án cho 7 thắc mắc thường gặp về tầm soát đột quỵ

3. Lưu ý trước và sau khi tầm soát về đột quỵ?

3.1 Trước khi tầm soát

Bạn cần lưu lại một số thông tin về sức khỏe bản thân và tiền sử gia đình liên quan đến đột quỵ trước khi tới bệnh viện tầm soát: Bạn đã/đang/từng bị bệnh gì, thuốc đã sử dụng, gia đình có ai bị đột quỵ/cơn thiếu máu não thoáng qua (TIA),… Mang tất cả các loại thuốc đang sử dụng như thuốc huyết áp, tiểu đường (nếu có). Và ngưng tất cả các thuốc đang sử dụng (thuốc tiểu đường, insulin…) vào sáng ngày lấy máu. Nên nhịn ăn sáng trước khi làm các xét nghiệm đột quỵ ít nhất 8 tiếng đồng hồ, vì phải làm xét nghiệm máu hoặc chụp MRI có chất cản từ. Trong trường hợp nếu lỡ ăn sáng rồi thì có thể lấy máu sau 6 tiếng. Hạn chế mặc quần áo có nút kim loại, hoặc đeo trang sức kim loại để tránh xét nghiệm nhầm lẫn và chèn hình.

Nếu có thắc mắc gì về kết quả tầm soát đột quỵ, bạn hãy đặt câu hỏi để bác sĩ tư vấn kỹ hơn

3.2 Sau khi tầm soát

Bạn cầm kết quả lại phòng khám bác sĩ lúc đầu để nghe đọc kết quả, xem có nguy cơ gì không. Nếu cần phải mua thuốc thì liên hệ quầy thuốc của bệnh viện để lấy thuốc và sau đó sử dụng theo đúng chỉ dẫn của bác sĩ, tái khám định kỳ. Nếu không dấu hiệu nguy hiểm thì bạn có thể ra về.

4. Nên tầm soát đột quỵ bao lâu một lần?

Nếu kết quả chụp mạch máu não phát hiện hẹp hay phình thì cần theo dõi định kỳ, còn nếu bình thường thì sau 3 năm hoặc với người dưới 50 tuổi thì sau 5 năm mới cần tái khám. Ở người khỏe mạnh, không cần theo dõi thường xuyên, có thể 5 năm/ lần. Những người có yếu tố nguy cơ cao như tăng huyết áp, tiểu đường, mỡ máu cao thì cần theo dõi thường xuyên. Lưu ý, theo dõi chứ không phải tầm soát thường xuyên. Ngoài ra, các chuyên gia về Thần kinh – Đột quỵ nhiều lần nhấn mạnh, khám tầm soát đột quỵ kết quả bình thường không có nghĩa là cho phép chúng ta chủ quan. Vì nếu bạn dưới 40 tuổi các kết quả khám bình thường, nhưng sau đó về “xả láng” ngày gói thuốc lá, rượu bia 5-7 lon thì nguy cơ đột quỵ sẽ còn gia tăng. »»» Xem thêm: Khi nào và bao lâu nên tầm soát đột quỵ định kỳ?

Minh Anh, benhdotquy.net