5 cơ chế tăng huyết áp gây ra đột quỵ

Có thể thấy, đột quỵ não là một mối quan tâm lớn trong chăm sóc sức khỏe cộng đồng. Trong khi đó, tăng huyết áp lại là một trong những yếu tố rủi ro quan trọng nhất. Chính vì thế, việc nắm được mối liên hệ giữa tăng huyết áp và đột quỵ, cùng các cơ chế mà tăng huyết áp gây đột quỵ sẽ góp phần giúp chúng ta chủ động xây dựng một lối sống lành mạnh, tuân thủ kiểm soát huyết áp. Từ đó, người bệnh cao huyết áp cũng có thể dự phòng đột quỵ hiệu quả hơn.

1. Ảnh hưởng xấu đến cấu trúc của mạch máu não 

Theo các chuyên gia, tăng huyết áp thúc đẩy sự phát triển mảng xơ vữa trên động mạch não và tiểu động mạch. Từ đó, có thể dẫn đến tắc động mạch và tổn thương do thiếu máu cục bộ.

Không chỉ thế, huyết áp cao còn gây ra chứng nhiễm mỡ tại các động mạch sâu và các tiểu động mạch cung cấp máu cho chất trắng. Hiện tượng này có thể dẫn đến vi nhồi máu chất trắng hoặc xuất huyết não.

Ngoài ra, vấn đề huyết áp tăng còn gây ra sự phì đại và tái tạo lại cơ trơn, lớp tế bào cơ trong động mạch hệ thống và động mạch não. Đây là những bộ phận có chức năng giảm căng thẳng trên thành mạch và bảo vệ các vi mạch ở hạ lưu. Do đó, với những bệnh nhân bị huyết áp cao mãn tính, việc các tế bào cơ trơn bị phì đại, tăng sản hoặc sắp xếp lại và phát triển vào bên trong, lấn vào lòng của động mạch có thể sẽ dẫn đến thu hẹp lòng mạch.

Bên cạnh đó, huyết áp tăng cao có thể cũng dẫn đến chứng xơ cứng mạch máu. Điều này có thể dẫn đến tăng áp lực mạch – một trong những nguy cơ cao dẫn đến đột quỵ.

Tăng huyết áp gây ảnh hưởng đến cấu trúc của mạch máu não.

»»» Xem thêm: Phòng ngừa xơ vữa động mạch qua mỗi độ tuổi, khác nhau thế nào?

2. Thay đổi lưu lượng máu não

Một số nghiên cứu đã chỉ ra rằng, lưu lượng máu não giảm tại các vùng não phải chịu áp lực tưới máu cao quá mức trong thời gian dài, thường gây ra các tổn thương tại chất trắng.

Song, sự tăng cường của lưu lượng máu não cũng có thể gặp phải như hệ quả của tình trạng huyết áp tăng cao với cơ chế là do sự hoạt hóa não bị giảm ở những người bệnh tăng huyết áp.

Có thể thấy rằng, tình trạng tăng huyết áp làm thay đổi sự thư giãn phụ thuộc vào nội mô của các mạch máu não.

Không những thế, sự thay đổi này còn có nguyên nhân thứ phát sau rối loạn chức năng nội mô. Từ đó, dẫn đến sản xuất quá nhiều NO, có thể tăng tính thấm của mạch máu não, dẫn đến phù não.

3. Gây căng thẳng oxy hóa trên mạch máu não 

Căng thẳng oxy hóa (hay còn gọi là stress oxy hoá) được định nghĩa là tình trạng vượt quá khả năng của hệ thống phòng thủ chống oxy hóa.

Các chuyên gia giải thích, tác động của stress oxy hóa kéo dài có thể làm cạn kiệt các phân tử chống oxy hóa, từ đó làm mất hoạt tính chống oxy hóa.

Một số nghiên chứng minh rằng, stress oxy hóa đóng vai trò quan trọng trong cơ chế bệnh sinh của tăng huyết áp và đột quỵ trong thời gian dài.

Bên cạnh đó, huyết áp tăng cũng có thể dẫn đến stress oxy hóa trong hệ thống mạch máu não. Theo đó, sự thay đổi cấu trúc và chức năng của mạch máu não sẽ diễn tiến liên tục gây ra bởi tăng huyết áp.

Huyết áp tăng có thể gây căng thẳng oxy hóa trên mạch máu não.

»»» Xem thêm: Nguy cơ đột quỵ do thói quen ăn mặn, làm sao phòng ngừa?

4. Tạo ra phản ứng viêm tại mạch máu não 

Phản ứng viêm có thể dẫn đến những thay đổi trong mạch máu, từ đó gây phá hủy tính toàn vẹn của thành mạch. Viêm cũng trở thành cơ chế của nhiều bệnh lý mạch máu phổ biến như:

– Xơ vữa động mạch.

– Chứng phình động mạch não.

Cụ thể, các nghiên cứu cho thấy, những dấu hiệu sinh học của tình trạng viêm có thể dự đoán nguy cơ đột quỵ nhồi máu não nguyên phát.

Cụ thể, các thành phần sau ở ngưỡng cao hơn, khiến nguy cơ bị đột quỵ tăng hơn so với những người có các thông số này trong giá trị bình thường.

– Protein phản ứng C (CRP),

– Interleukin-6 (IL-6),

– Elastase bạch cầu,

– Lipoprotein (a),

– Phân tử kết dính gian bào-1 (ICAM-1)

Ngày nay, phản ứng viêm được định như là một yếu tố nguy cơ “mới” đối với đột quỵ.

Đặc biệt, ngày càng có nhiều bằng chứng ủng hộ vai trò của tình trạng viêm mạch máu trong cơ chế bệnh sinh của tăng huyết áp gây đột quỵ.

Bên cạnh đó, hiện tượng stress oxy hóa tăng cao cũng có thể kích thích các phản ứng viêm trong mạch máu não, là kết quả của việc sản xuất chemokine, cytokine và các phân tử kết dính, tăng sinh các tế bào lympho.

Đồng thời, những phản ứng viêm cũng có thể gây ra tình trạng căng thẳng oxy hóa. Theo các chuyên gia đột quỵ, từ những hiện tượng này khiến cho mối liên hệ giữa các yếu tố này thành một vòng luẩn quẩn tự kéo dài, dễ gây hậu quả nặng nề nếu không có biện pháp điều trị thích hợp.

Phản ứng viêm tại mạch máu trở thành cơ chế của nhiều bệnh lý phổ biến.

»»» Xem thêm: Huyết áp thấp cũng có thể gây đột quỵ, bạn có biết?

5. Rối loạn chức năng điều hòa của động mạch 

Một trong những phản xạ sinh lý quan trọng nhất trong cơ chế kiểm soát sự điều hòa huyết áp hệ thống chính là chức năng điều hòa của động mạch.

Chính vì thế, chức năng điều hòa của động mạch có thể coi là một yếu tố quyết định quan trọng trong nhiều bệnh lý tim mạch.

Các chuyên gia cho biết, khi chức năng điều hòa của động mạch suy giảm, thành mạch dễ bị xơ cứng, đồng thời trở nên ít nhạy cảm hơn với bất kỳ thay đổi nhất định nào về huyết áp.

Từ đó, yếu tố này góp phần vào một vòng luẩn quẩn tăng huyết áp và các biến chứng liên quan, nhất là tại hệ tuần hoàn não.

Anh Thi – Benhdotquy.net