13 yếu tố khiến bạn dễ đột quỵ, phòng ngừa từ bây giờ!

Chúng ta có xu hướng tập trung nhiều hơn vào các cơn đau tim khi nghĩ về bệnh tim mạch. Tuy nhiên, đột quỵ thực sự cũng là một mối quan tâm sức khỏe nghiêm trọng và khá phổ biến.

Theo Hiệp hội Tim mạch Hoa Kỳ (AHA), đột quỵ là nguyên nhân gây tử vong đứng hàng thứ năm ở Mỹ (chỉ sau bệnh tim, ung thư, tai nạn và các bệnh đường hô hấp dưới).

Đột quỵ xảy ra khi một mạch máu cung cấp chất dinh dưỡng và oxy đến não bị tắc nghẽn do cục máu đông hoặc vỡ. Khi đó, não bị thiếu oxy và tổn thương nghiêm trọng này càng kéo dài không được điều trị, tế bào não chết càng nhiều.

Các chuyên gia cho biết, đột quỵ là nguyên nhân hàng đầu gây tử vong và tàn tật. Theo đó, phòng ngừa sơ cấp và thứ phát là rất quan trọng để giảm con số này.

Mặc dù 5 trong số các yếu tố nguy cơ đột quỵ nằm ngoài tầm kiểm soát của con người – lịch sử, tiền sử gia đình, giới tính, chủng tộc và trước khi bị đột quỵ hoặc đau tim nhưng có 8 yếu tố nguy cơ đột quỵ liên quan đến thói quen lối sống mà chúng ta có thể điều chỉnh. Đây là lý do tại sao AHA ước tính rằng khoảng 80% các ca đột quỵ có khả năng ngăn ngừa được.

1. 8 yếu tố khiến bạn dễ bị đột quỵ

1.1. Hút thuốc lá

Theo AHA, nicotine và carbon dioxide trong khói thuốc có thể gây hại cho hệ tim mạch. Theo một nghiên cứu năm 2020 được công bố trên Tạp chí Hiệp hội Tim mạch Hoa Kỳ, những người hút thuốc hiện tại có nguy cơ bị đột quỵ cao gấp ½ lần so với những người chưa bao giờ hút thuốc.

Yếu tố nguy cơ đột quỵ này mạnh nhất đối với những người hút thuốc thường xuyên; những người sử dụng từ 1 – 12 điếu thuốc mỗi ngày có nguy cơ cao hơn 2,3 lần, trong khi những người hút hơn 12 điếu thuốc mỗi ngày có nguy cơ cao hơn 2,8 lần.

Những người sử dụng từ 1 – 12 điếu thuốc mỗi ngày có nguy cơ đột quỵ cao hơn 2,3 lần.

»»» Xem thêm: Những nguyên nhân nào gây đột quỵ ở người trẻ?

1.2. Bệnh tiểu đường

Hiệp hội Tim mạch Hoa Kỳ xác nhận rằng cả bệnh tiểu đường loại 1 và loại 2 đều làm tăng nguy cơ đột quỵ. Do vậy, hãy bắt tìm hiểu sự khác biệt giữa tiểu đường loại 1 và loại 2, đồng thời học cách quản lý chúng và sống lành mạnh với từng loại.

1.3. Chế độ ăn uống không lành mạnh

Đa số người dân hiện này đều có chế độ ăn uống bao gồm quá nhiều thực phẩm chế biến sẵn và quá ít trái cây và rau quả. Các chuyên gia cho biết, chế độ ăn ít muối, chất béo bão hòa và thực phẩm có đường giúp giảm nguy cơ đột quỵ.

1.4. Không tập thể dục đủ

Cùng với chế độ ăn uống, không tập thể dục đủ là một trong những yếu tố nguy cơ đột quỵ. Cụ thể, không tăng cường 150 phút hoạt động thể chất vừa phải được khuyến nghị mỗi tuần có thể làm tăng nguy cơ đột quỵ, bệnh tim, huyết áp cao, cholesterol cao, tiểu đường và béo phì.

Theo đó, bạn có thể thử tập luyện tại nhà không cần thiết bị trong 10 phút này để tăng cường sức mạnh.

»»» Xem thêm: Cholesterol cao làm tăng nguy cơ mắc đột quỵ sau tuổi 50

1.5. Thừa cân béo phì

Theo AHA, trọng lượng cơ thể tăng thêm có thể làm tăng tốc độ lão hóa của não và cũng liên quan đến nguy cơ đột quỵ (cộng với bệnh tim, tiểu đường và huyết áp cao).

1.6. Mỡ máu cao

Cholesterol thừa trong máu có thể tích tụ thành cục máu đông – nguyên nhân gây ra nhiều cơn đột quỵ. Theo AHA, chỉ số HDL thấp (hay còn gọi là cholesterol “tốt”) có thể làm tăng nguy cơ đột quỵ ở nam giới.

Chỉ số HDL thấp có thể làm tăng nguy cơ đột quỵ ở nam giới.

1.7. Không theo dõi bệnh động mạch hoặc tim đã được chẩn đoán 

Bệnh động mạch cảnh (hẹp ở động mạch nối cổ và não), bệnh động mạch ngoại biên (hẹp mạch máu nối cơ chân và cánh tay), rung nhĩ (rối loạn nhịp tim), chẩn đoán bệnh tim mạch vành và suy tim đều là các yếu tố nguy cơ của đột quỵ.

1.8. Thiếu máu hồng cầu hình liềm

Rối loạn di truyền này khiến cơ thể tạo ra các tế bào hồng cầu “hình liềm”. Hình dạng độc đáo của chúng khiến chúng “dính” vào thành mạch máu hơn, có thể dẫn đến tắc nghẽn động mạch gây ra đột quỵ.

Vì đây là di truyền, lý do duy nhất khiến nó nằm trong danh sách “các yếu tố nguy cơ đột quỵ mà bạn có thể kiểm soát” là việc duy trì đúng cách có thể làm giảm nguy cơ mắc nhiều biến chứng – bao gồm cả đột quỵ. Vì vậy, người bệnh nên giữ liên lạc với bác sĩ để theo dõi, quản lý và điều trị tình trạng này.

»»» Xem thêm: 7 điều đáng ngạc nhiên làm tăng nguy cơ dẫn đến đột quỵ

2. 5 yếu tố có thể khiến bạn dễ mắc đột quỵ

Cộng đồng nghiên cứu y tế vẫn đang thu thập thêm bằng chứng những yếu tố dưới đây cũng có thể làm tăng nguy cơ đột quỵ:

– Từng dương tính với COVID-19: Điều này có thể làm tăng nguy cơ đông máu sau này khi lớn lên, nhưng vẫn cần nghiên cứu thêm để làm rõ mối quan hệ này.

– Thói quen ngủ: Ngưng thở khi ngủ hoặc khi cơ thể ngừng thở nhiều lần trong đêm, về cơ bản cũng làm tăng nguy cơ đột quỵ.

– Các yếu tố về kinh tế xã hội: Có thu nhập thấp có liên quan đến đột quy, mặc dù chắc chắn không phải là nguyên nhân trực tiếp. Điều này có thể do tiếp cận với dịch vụ chăm sóc sức khỏe có chất lượng hoặc bảo hiểm chi phí liên quan, và hoặc liên quan đến tỷ lệ hút thuốc và béo phì cao hơn.

– Lạm dụng rượu: Phụ nữ uống nhiều hơn 1 ly mỗi ngày và nam giới uống hơn 2 ly mỗi ngày có nguy cơ đột quỵ cao hơn.

– Lạm dụng ma tuý: Đặc biệt, sử dụng Heroin, cocaine và amphetamine có thể làm tăng nguy cơ đột quỵ.

Lạm dụng rượu bia có thể khiến bạn gia tăng nguy cơ đột quỵ nhiều lần.

»»» Xem thêm: Thói quen làm việc phổ biến này có thể gây đột quỵ

3. Dự phòng đột quỵ sao cho hiệu quả?

Theo các chuyên gia, 5 điều hàng đầu cần theo dõi hoặc điều trị để giảm nguy cơ đột quỵ là huyết áp, sử dụng thuốc lá, tiểu đường, chế độ ăn uống và hoạt động thể chất, trong đó huyết áp là yếu tố quan trọng nhất. Những điều này đòi hỏi mỗi cá nhân phải đưa ra quyết định và tự theo dõi sức khỏe và các hoạt động.

Bên cạnh đó, mọi người nên đến gặp bác sĩ ít nhất mỗi năm một lần để kiểm tra huyết áp và hoạt động của máu để tìm kiếm các vấn đề y tế tiềm ẩn này. Nếu được, có thể thực hiện điện tâm đồ hoặc ECG để tìm các vấn đề về nhịp tim, chẳng hạn như rung nhĩ liên quan đến nguy cơ đột quỵ.

Anh Thi – Benhdotquy.net