Mức cholesterol cao có thể làm tăng nguy cơ đột quỵ như thế nào?

Cholesterol vốn là thành phần thiết yếu trong cơ thể nhưng tình trạng thừa cholesterol sẽ gây ra hiện tượng tích tụ, tạo ra các mảng xơ vữa, khiến mạch máu hẹp lại và cuối cùng dẫn đến tắc nghẽn, từ đó gây thiếu máu não, dẫn đến đột quỵ. Vì vậy, mỗi người dân cần phải ý thức đúng hơn về mức độ nguy hiểm của tình trạng này.

15-01-2022 10:22

Cholesterol là một thành phần của lipid máu, đồng thời đóng vai trò quan trọng trong hầu hết các hoạt động của cơ thể – Ảnh minh hoạ

Cholesterol là một chất giống như chất béo được tìm thấy khắp cơ thể của bạn. Nó thường bị mang tiếng xấu, nhưng bạn thực sự cần một lượng cholesterol nhất định để tạo ra các chất cần thiết cho sức khỏe tốt, chẳng hạn như:

– Giúp bạn hấp thụ các vitamin tan trong chất béo

– Nội tiết tố, như estrogen và androgen

– Màng tế bào.

Tuy nhiên, mức cholesterol quá cao có thể làm tăng nguy cơ mắc một số bệnh mãn tính, bao gồm cả đột quỵ.

Các loại cholesterol

Cholesterol trong máu của bạn được tạo ra bởi gan của bạn. Lối sống, cũng như các loại thực phẩm bạn ăn vào có thể ảnh hưởng đến mức cholesterol.

Cholesterol không thể tự di chuyển qua máu. Thay vào đó, gan sẽ tạo ra lipoprotein, hoặc các phần tử vận ​​chuyển cholesterol trong động mạch của bạn.

Có nhiều loại cholesterol khác nhau:

– Cholesterol LDL: Cholesterol lipoprotein mật độ thấp (LDL) hay còn được gọi là cholesterol “xấu”, vận chuyển cholesterol từ gan đến các tế bào khác. Loại cholesterol không lành mạnh này có thể góp phần hình thành các mảng bám, có thể thu hẹp và làm tắc nghẽn động mạch của bạn.

– Chất béo: Cholesterol lipoprotein mật độ cao (HDL) hay còn được gọi là cholesterol “tốt”. Loại cholesterol lành mạnh này giúp loại bỏ cholesterol LDL khỏi động mạch của bạn, làm giảm nguy cơ đột quỵ. Không giống như cholesterol LDL, bạn cần phải có lượng HDL cholesterol trong máu cao hơn.

– Chất béo trung tính: Triglyceride là một loại chất béo được tìm thấy trong máu của bạn. Cơ thể bạn chuyển hóa calo thừa thành chất béo trung tính, được lưu trữ trong các tế bào mỡ của bạn. Nếu bạn có xu hướng ăn nhiều calo hơn mức năng lượng mà mình hoạt động thì có thể sẽ hình thành mức chất béo trung tính cao – một tình trạng được gọi là tăng triglycerid máu. Có mức chất béo trung tính cao cộng với LDL cao hoặc HDL thấp làm tăng nguy cơ tích tụ mảng bám trong động mạch của bạn.

– Tổng lượng chất béo: Cholesterol toàn phần là tổng mức cholesterol LDL, HDL, cùng với 20% mức chất béo trung tính của bạn.

Cholesterol cao là gì?

Bạn cần xét nghiệm máu lúc đói để biết mức cholesterol trong máu. Thử nghiệm được gọi là hồ sơ lipid, hoặc bảng lipid.

Kết quả sẽ được liệt kê dưới dạng miligam trên decilit (mg / dL). Biểu đồ sau giải thích cách phân loại kết quả:

LDL Cholesterol Chất béo Chất béo trung tính Tổng lượng chất béo
Mong muốn Dưới 100 mg / dL 40 mg / dL hoặc cao hơn đối với nam và 50 mg / dL hoặc cao hơn đối với nữ được chấp nhận; 60 mg / dL hoặc cao hơn là mong muốn
(số càng cao càng tốt)
Dưới 149 mg / dL; mức lý tưởng là dưới 100 mg / dL Dưới 200 mg / dL
Cao vừa phải 130–159 mg / dL n / a 150–199 mg / dL 200–239 mg / dL
Cao 160 mg / dL (190 trở lên là rất cao) n / a 200–499 mg / dL (500 trở lên là rất cao) 240 mg / dL hoặc cao hơn
Thấp n / a Dưới 40 mg / dL đối với nam và dưới 50 mg / dL đối với nữ n / a n / a

Cholesterol cao có thể gây đột quỵ?

Đột quỵ xảy ra khi não của bạn không thể nhận đủ máu để hoạt động bình thường. Khi điều này xảy ra, các tế bào não có thể bắt đầu chết.

Có hai loại đột quỵ chính:

– Đột quỵ do thiếu máu cục bộ: Với đột quỵ do thiếu máu cục bộ, mạch máu bị tắc nghẽn bởi cục máu đông hoặc mảng bám.

– Đột quỵ xuất huyết: Đột quỵ xuất huyết xảy ra khi một mạch máu bị vỡ, gây chảy máu đột ngột.

Mức cholesterol trong máu cao đặc biệt có thể làm tăng nguy cơ đột quỵ do thiếu máu cục bộ. Đó là bởi vì cholesterol cao góp phần tích tụ mảng bám trong động mạch, một tình trạng được gọi là xơ vữa động mạch. Mảng bám là một chất béo được tạo thành từ: cholesterol, chất thải tế bào, fibrin và canxi.

Sự tích tụ mảng bám có thể làm cho động mạch của bạn hẹp hơn và cứng hơn. Đổi lại, điều này có thể hạn chế lưu lượng máu trong các động mạch của bạn, bao gồm cả các động mạch trong não của bạn. Nếu một động mạch bị tắc nghẽn, cắt đứt lưu lượng máu trong các bộ phận của não, nó có thể gây ra đột quỵ do thiếu máu cục bộ.

Nguyên nhân nào gây ra cholesterol cao?

Có một số nguyên nhân gây ra mức cholesterol cao. Một số nguyên nhân là do di truyền, trong khi những nguyên nhân khác có thể phát triển do lối sống của bạn.

Nguyên nhân có thể bao gồm:

– Tăng cholesterole trong máu. Tăng cholesterol máu là một rối loạn di truyền, trong đó cơ thể bạn không thể loại bỏ cholesterol LDL ra khỏi máu một cách thích hợp. Điều này gây ra lượng LDL cholesterol cao.

– Tiêu thụ quá nhiều thực phẩm giàu chất béo: Ăn quá nhiều chất béo bão hòa và chất béo chuyển hóa có thể dẫn đến mức cholesterol LDL cao hơn.

– Tiêu thụ nhiều calo hơn bạn cần: Khi bạn ăn nhiều calo hơn mức có thể đốt cháy, cơ thể sẽ chuyển hóa lượng calo thừa thành chất béo trung tính, có thể dẫn đến tích tụ nhiều mảng bám trong động mạch.

– Thừa cân hoặc béo phì: Một đánh giá của 25 nghiên cứu cho thấy béo phì làm tăng nguy cơ đột quỵ do thiếu máu cục bộ 64%.

– Thiếu vận động: Không hoạt động thể chất đầy đủ có thể dẫn đến chất béo trung tính cao hơn, mức cholesterol cao hơn và tăng nguy cơ đột quỵ.

– Hút thuốc lá: Hút thuốc lá làm tăng mức cholesterol LDL và chất béo trung tính. Nó cũng làm giảm cholesterol HDL.

– Bệnh tiểu đường: Dựa theoNghiên cứu năm 2017, những người bị tiểu đường có nguy cơ bị đột quỵ do thiếu máu cục bộ cao hơn gấp đôi so với những người không bị tiểu đường.

– Tuổi lớn hơn: Theo thời gian, cơ thể khó loại bỏ cholesterol ra khỏi máu. Điều này có thể dẫn đến mức cholesterol cao hơn.

Điều gì khác có thể làm tăng nguy cơ đột quỵ của bạn?

Ngoài cholesterol cao, các yếu tố khác có thể làm tăng nguy cơ đột quỵ do thiếu máu cục bộ, chẳng hạn như:

– Huyết áp cao

– Sử dụng thuốc lá

– Thừa cân hoặc béo phì

– Không hoạt động thể chất

– Bệnh tiểu đường

– Uống nhiều rượu

Các yếu tố nguy cơ hàng đầu của đột quỵ xuất huyết bao gồm:

– Huyết áp cao

– Chứng phình động mạch não

– Rối loạn chảy máu

– Dùng thuốc làm loãng máu

– Bị béo phì

– Sử dụng thuốc lá

– Thiếu hoạt động thể chất.

Bạn có thể làm gì để giảm cholesterol?

Bạn có thể giảm cholesterol bằng cách thay đổi lối sống và dùng thuốc. Dưới đây là một số mẹo để giảm cholesterol của bạn:

Ăn một chế độ ăn uống bổ dưỡng, cân bằng: Tránh hoặc hạn chế thực phẩm giàu chất béo bão hòa và chất béo chuyển hóa, như thực phẩm chiên, thịt đỏ và thực phẩm chế biến sẵn. Cố gắng ăn nhiều trái cây, rau, ngũ cốc và thịt nạc.

Tập trung vào chất xơ hòa tan: Chất xơ hòa tan có thể giúp giảm mức cholesterol toàn phần và LDL của bạn. Thực phẩm giàu chất xơ hòa tan bao gồm ngũ cốc nguyên hạt, đậu và rau như bông cải xanh và cà rốt.

Tiếp tục hoạt động: Đặt mục tiêu hoạt động thể chất 150 phút mỗi tuần. Nếu bạn mới tập thể dục hoặc nếu bạn gặp vấn đề về vận động, hãy hỏi bác sĩ để được gợi ý về cách duy trì hoạt động một cách an toàn.

Cân nhắc việc bỏ thuốc lá: Nếu bạn hút thuốc lá, bỏ thuốc lá có thể giúp cải thiện mức cholesterol và sức khỏe tổng thể của bạn.

Dùng thuốc giảm cholesterol: Bác sĩ có thể kê đơn thuốc để giúp kiểm soát mức cholesterol của bạn. Điều này có thể bao gồm các loại thuốc như statin, chất cô lập axit mật hoặc chất ức chế hấp thu cholesterol.

Một khi mức cholesterol của bạn trong giới hạn bình thường, điều quan trọng là tiếp tục tuân theo một lối sống nâng cao sức khỏe để giữ mức cholesterol của bạn trong phạm vi bình thường.

Cholesterol cao góp phần hình thành các mảng bám có thể tích tụ trong động mạch và chặn dòng máu đến não, gây ra đột quỵ.

Trong một số trường hợp, cholesterol cao có thể do tăng cholesterol máu gia đình, một rối loạn di truyền. Các yếu tố khác có thể ảnh hưởng đến mức cholesterol của bạn bao gồm: ăn kiêng, sử dụng thuốc lá, huyết áp cao, bệnh tiểu đường loại 2, tuổi cao.

Vì cholesterol cao không gây ra triệu chứng nên cách tốt nhất để kiểm tra mức độ của bạn là đi xét nghiệm máu. Nếu mức cholesterol của bạn cao, bác sĩ có thể đề nghị thay đổi lối sống hoặc dùng thuốc giảm cholesterol.

Anh Thi, theo Healthline