Rối loạn giấc ngủ sau đơn đột quỵ nguy hiểm ra sao?

Một phân tích cho thấy những người bị đột quỵ hoặc đột quỵ nhỏ thường trải qua một loạt các rối loạn giấc ngủ trong những tháng sau đó, một vấn đề có thể khiến họ tăng nguy cơ bị đột quỵ tái phát.

12-01-2022 09:10

Bệnh nhân sống sót sau đột quỵ thường gặp các vấn đề về giấc ngủ – Ảnh minh hoạ

Các vấn đề về giấc ngủ, bao gồm mất ngủ, khó thở khi ngủ, chân có cảm giác bồn chồn chân vào buổi tối và cử động trong vô thức, thường phổ biến ở những người sống sót sau đột quỵ. Theo nghiên cứu được công bố trên tạp chí Stroke của Hiệp hội Tim mạch Hoa Kỳ, các vấn đề về giấc ngủ có nhiều khả năng xảy ra hơn ở phụ nữ, người hút thuốc và những người bị đột quỵ.

Tác giả chính của nghiên cứu, Hsiao-Yean Chiu, Phó giám đốc Trường Điều dưỡng thuộc Đại học Y Đài Bắc (Đài Loan) cho biết: “Khi giảm chất lượng giấc ngủ, bệnh nhân có thể bị suy giảm nhận thức, giảm khả năng tập trung hoặc trí nhớ trong lúc làm việc. Bà cho biết, do có nhiều vấn đề sức khỏe về tim và não liên quan đến giấc ngủ kém nên các bác sĩ cần kiểm tra về giấc ngủ trên bệnh nhân đột quỵ và điều trị kịp thời.”

Tại Hoa Kỳ, cứ 40 giây lại có một người bị đột quỵ, theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh. Khoảng 12% những người bị đột quỵ lần đầu tiên trải qua các cơn thiếu máu não thoáng qua (TIA), còn được gọi là “đột quỵ nhẹ” hoặc “đột quỵ cảnh báo”. Những triệu chứng này gây ra các triệu chứng tạm thời, chẳng hạn như suy nhược, nói lắp và chóng mặt, sẽ biến mất trong vòng 24 giờ.

Các vấn đề về giấc ngủ, đặc biệt là chứng ngưng thở khi ngủ được coi là các yếu tố nguy cơ độc lập của đột quỵ. Do tỷ lệ các vấn đề về giấc ngủ ở những người sống sót sau đột quỵ rất cao, AHA khuyến nghị nên đánh giá các vấn đề về giấc ngủ để ngăn ngừa các cơn đột quỵ và TIA tiếp tục xảy ra.

Theo đó, các nhà khoa học đã phân tích 185 nghiên cứu về chứng rối loạn giấc ngủ ở những người sống sót sau cơn đột quỵ, bao gồm 64.047 người bị gián đoạn hoặc thở nông khi ngủ, mất ngủ, chuyển động chân định kỳ và hội chứng chân không yên. Họ phát hiện ra rằng những người bị đột quỵ hoặc đột quỵ nhẹ có tỷ lệ rối loạn giấc ngủ cao hơn so với người bình thường.

Theo Michael Grandner, Giám đốc Chương trình Nghiên cứu Giấc ngủ và Sức khỏe tại Đại học Arizona (Tucson), nghiên cứu nêu bật bản chất phổ biến của các vấn đề về giấc ngủ liên quan đến tim và não.

Ông cho biết: “Cần lưu ý rằng, giấc ngủ là một phần cơ bản trong sinh học của chúng ta, cũng như hít thở và ăn uống. Đó là lý do tại sao giấc ngủ liên quan đến rất nhiều hệ thống khác nhau. Nó cực kỳ quan trọng đối với sức khỏe của cả tim và não.”

Trên thực tế, nghiên cứu gần đây cho thấy giấc ngủ được thêm vào danh sách các chỉ số có thể dự đoán sức khỏe tim mạch. Hiện tại, AHA đo lường sức khỏe tim mạch với cái gọi là Life’s Simple 7 – theo dõi việc sử dụng thuốc lá, trọng lượng cơ thể, chế độ ăn uống, hoạt động thể chất, cholesterol, huyết áp và lượng đường trong máu.

Trên thực tế, các vấn đề về giấc ngủ thường bị bỏ qua. Grandner nói: “Các vấn đề về giấc ngủ vẫn chưa được giải quyết tốt trong chăm sóc tim mạch. Ngày càng có nhiều sự công nhận về vai trò của chứng ngưng thở khi ngủ, nhưng không phải chứng mất ngủ và các vấn đề về giấc ngủ khác. Nghiên cứu này không chỉ xem xét các vấn đề về hô hấp do rối loạn giấc ngủ như ngưng thở mà còn các chứng rối loạn giấc ngủ khác thường nằm trong tầm ngắm của việc chăm sóc tim mạch.”

Nghiên cứu cho thấy gần 41% những người bị đột quỵ hoặc đột quỵ nhẹ bị mất ngủ ngay lập tức sau khi đột quỵ. Trong khi tỷ lệ lưu hành giảm nhẹ theo thời gian, chỉ dưới 36% những người bị đột quỵ hoặc đột quỵ nhỏ vẫn khó ngủ hơn ba tháng sau đó.

Grandner cho biết: “Mất ngủ thường được coi là một vấn đề sức khỏe tâm thần. Nó thường bị loại bỏ hoặc thậm chí không được hỏi đến. Những dữ liệu này làm nổi bật thực tế là nó tồn tại ở bệnh nhân đột quỵ và bạn không nên bỏ qua nó.”

Anh Thi, theo Stroke