Aspirin – thuốc “quen” của người đột quỵ có thể làm giảm tử vong cho bệnh nhân COVID-19

Nhiều người nhập viện vì COVID-19 bị đông máu quá mức, có thể gây tử vong. Một nghiên cứu thí điểm trên các bệnh nhân nhập viện cho thấy rằng liều thấp aspirin chống đông máu có thể làm giảm nhu cầu thở máy và nhập viện chăm sóc đặc biệt, cũng như nguy cơ tử vong.

12-01-2022 15:35

Nghiên cứu mới cho thấy rằng một liều aspirin thấp có thể làm giảm mức độ nghiêm trọng của COVID-19 – Ảnh: MedicalNewsToday

Thời kỳ đầu của đại dịch, nghiên cứu cho thấy rằng gần 1/3 số người mắc COVID-19 được chăm sóc đặc biệt đã gặp phải các biến chứng có thể gây tử vong do đông máu quá mức.

Một nghiên cứu khác phát hiện ra rằng, nhiều bệnh nhân trong số này có hiện tượng máu “dính” bất thường, có xu hướng dễ đông lại.

Jonathan Chow, trợ lý giáo sư tại Trường Y khoa và Khoa học Sức khỏe Đại học George Washington cho biết: “Khi chúng tôi tìm hiểu về mối liên hệ giữa cục máu đông và COVID-19, chúng tôi biết rằng aspirin – được sử dụng để ngăn ngừa đột quỵ và đau tim – có thể quan trọng đối với bệnh nhân COVID-19.”

Bằng cách “làm loãng” máu, aspirin giúp ngăn ngừa sự hình thành các cục máu đông (huyết khối) có thể gây tắc nghẽn mạch máu cung cấp cho tim, não, phổi và các cơ quan quan trọng khác.

Một hạn chế được công nhận rộng rãi của aspirin như một phương pháp điều trị dự phòng là nó dẫn đến một sự gia tăng nhỏ nguy cơ xuất huyết.

Tuy nhiên, với chi phí thấp và bằng chứng về tính an toàn, hiệu quả tổng thể của aspirin đối với bệnh tim mạch, Tiến sĩ Chow và các đồng nghiệp của ông đã quyết định thực hiện một nghiên cứu thử nghiệm trên những bệnh nhân nhập viện với COVID-19.

Phân tích của họ cho thấy rằng một liều thấp aspirin trước hoặc sau khi nhập viện có liên quan đến việc giảm đáng kể nguy cơ thở máy, nhập viện chăm sóc đặc biệt và tử vong trong bệnh viện.

Đồng thời, các nhà nghiên cứu không tìm thấy bằng chứng nào cho thấy aspirin làm tăng nguy xuất huyết.

Tiến sĩ Chow cho biết: “Aspirin có chi phí thấp, dễ tiếp cận và hàng triệu người đang sử dụng nó để điều trị tình trạng sức khỏe của họ. Phát hiện này là một chiến thắng to lớn cho những ai đang tìm cách giảm thiểu rủi ro từ một số tác động tàn khốc nhất của COVID-19”.

Ngoài việc ngăn ngừa đông máu, aspirin làm giảm mức độ của một phân tử tín hiệu miễn dịch hoặc cytokine được gọi là interleukin-6 (IL-6) trong máu. Phân tử này có liên quan đến phản ứng quá mức của hệ miễn dịch, hay còn gọi là “cơn bão cytokine”, có thể ảnh hưởng đến những người bị COVID-19 đang được chăm sóc đặc biệt.

Nghiên cứu được đăng trên tạp chí Anesthesia & Analgesia .

Sử dụng aspirin trong điều trị giảm 47% nguy cơ tử vong cho bệnh nhân COVID-19

Các tác giả nhấn mạnh rằng, các nhà nghiên cứu khác sẽ cần tiến hành các thử nghiệm lâm sàng đối chứng ngẫu nhiên để xác nhận phát hiện của họ.

Nghiên cứu hồi cứu của họ đã phân tích hồ sơ của 412 người lớn mắc COVID-19 đã được đưa vào một trong một số bệnh viện ở Hoa Kỳ từ tháng 3 năm 2020 đến tháng 7 năm 2020.

Trong số những người này, 98 người đã dùng aspirin trong tuần trước khi nhập viện hoặc trong 24 giờ đầu tiên sau khi nhập viện. Các nhà nghiên cứu đã so sánh kết quả của những người này với kết quả của 314 người không dùng aspirin.

Trong số những người dùng aspirin, liều trung bình hàng ngày là 81 miligam và thời gian điều trị trung bình là 6 ngày.

Trong phân tích dữ liệu của họ, các nhà nghiên cứu đã tính đến các biến số khác mà các nhà khoa học đã chỉ ra ảnh hưởng đến mức độ nghiêm trọng của COVID-19, bao gồm tuổi, giới tính, chỉ số khối cơ thể, chủng tộc, tăng huyết áp và tiểu đường.

Sau những điều chỉnh này, việc sử dụng aspirin có liên quan đến việc giảm 43% nguy cơ nhập viện chăm sóc đặc biệt, giảm 44% nguy cơ thở máy và giảm 47% nguy cơ tử vong trong bệnh viện.

Mặc dù không có bằng chứng cho thấy aspirin làm tăng nguy cơ xuất huyết, nhưng các tác giả khuyến cáo nên thận trọng: “Cho đến khi một thử nghiệm ngẫu nhiên có đối chứng về aspirin được thực hiện, bắt buộc phải thực hiện thận trọng và cân bằng những rủi ro đã biết của aspirin với những lợi ích tiềm năng của nó ở những bệnh nhân bị COVID-19.”

Những hạn chế trong nghiên cứu

Điều đáng chú ý là các nhà nghiên cứu không tìm thấy sự khác biệt về huyết khối giữa nhóm dùng aspirin và không dùng aspirin. Huyết khối quá mức là thuật ngữ chỉ các cục máu đông lớn hiển thị trong các hình ảnh chẩn đoán tiêu chuẩn.

Tuy nhiên, họ chỉ ra rằng số trường hợp huyết khối ở hai nhóm thấp, điều này làm hạn chế độ tin cậy thống kê của phát hiện này.

Ngoài ra, họ lưu ý rằng các cục máu đông nhỏ, được gọi là microthrombi, rất khó phát hiện nếu không sử dụng các kỹ thuật hình ảnh chuyên khoa hơn, không đạt tiêu chuẩn.

Các nhà nghiên cứu thừa nhận rằng kích thước mẫu của họ là khiêm tốn và nghiên cứu chỉ là quan sát, có nghĩa là nó không thể chứng minh rằng aspirin làm giảm mức độ nghiêm trọng của COVID-19 ở bệnh nhân nhập viện.

Ví dụ, những người dùng aspirin có thể đã nhận được các phương pháp điều trị y tế khác nhau do tình trạng cơ bản của họ, điều này sẽ làm sai lệch kết quả.

Các nhà nghiên cứu cũng không thể tính đến các loại thuốc khác mà mọi người có thể đã sử dụng có thể làm tăng nguy cơ hình thành cục máu đông, chẳng hạn như thuốc tránh thai và liệu pháp thay thế hormone (HRT).

Anh Thi, theo MedicalNewsToday