12 câu hỏi giải đáp các vấn đề về tim sau COVID-19

Đối với những người đã bị COVID-19, các vấn đề về tim COVID-19 kéo dài có thể làm phức tạp quá trình hồi phục của họ.

12-01-2022 11:38

Một số triệu chứng phổ biến hậu COVID-19 như đánh trống ngực, chóng mặt, đau ngực và khó thở, có thể là do các vấn đề về tim – hoặc chỉ do bị bệnh với COVID-19. Làm cách nào để biết các triệu chứng của bạn có liên quan đến tim hay không?

Bác sĩ tim mạch Wendy Post sẽ làm rõ những triệu chứng hậu COVID-19 nào có thể chỉ ra một vấn đề về tim, khi nào cần gọi cho bác sĩ và các thông tin khác mà tất cả những người sống sót sau COVID-19 lâu dài nên biết.

Các vấn đề tim mạch có thể xảy ra sau COVID-19 là gì?

COVID-19, bệnh do virus SARS-CoV-2 gây ra, có thể làm tổn thương cơ tim và ảnh hưởng đến chức năng tim. Nguyên nhân có thể là do các tế bào trong tim có các thụ thể men chuyển angiotensin-2 (ACE-2) nơi SARS-CoV-2 gắn vào trước khi xâm nhập vào tế bào. Tổn thương tim cũng có thể do mức độ viêm nhiễm cao lưu hành trong cơ thể. Khi hệ thống miễn dịch của cơ thể chống lại virus quá trình viêm có thể làm hỏng một số mô khỏe mạnh, bao gồm cả tim.

Nhiễm SARS-CoV-2 cũng ảnh hưởng đến bề mặt bên trong của tĩnh mạch và động mạch, có thể gây viêm mạch máu, tổn thương các mạch rất nhỏ và hình thành cục máu đông, tất cả đều có thể làm tổn hại đến lưu lượng máu đến tim hoặc các bộ phận khác của cơ thể. BS Wendy Post nói: “COVID-19 nghiêm trọng là một căn bệnh ảnh hưởng đến các tế bào nội mô, hình thành nên lớp màng của mạch máu.

Nhịp tim và COVID-19

Sau khi tiêm COVID-19, nếu cảm thấy tim đập nhanh hoặc đánh trống ngực, bạn nên liên hệ với bác sĩ. Nhịp tim tăng tạm thời có thể do nhiều nguyên nhân khác nhau, bao gồm cả tình trạng mất nước. Đảm bảo rằng bạn uống đủ nước, đặc biệt là khi bị sốt. Các triệu chứng của nhịp tim nhanh hoặc không đều có thể bao gồm:

– Cảm thấy tim đập nhanh hoặc bất thường trong lồng ngực (đánh trống ngực)

– Cảm thấy lâng lâng hoặc chóng mặt, đặc biệt là khi đứng

– Khó chịu ở ngực

Những dấu hiệu nào cho thấy tôi có thể đã phát triển một vấn đề về tim sau COVID-19?

BS Wendy Post cho biết: “Có nhiều triệu chứng được báo cáo trong giai đoạn sau COVID và có nhiều nguyên nhân tiềm ẩn gây ra những triệu chứng này.

“Tương tự như bất kỳ căn bệnh nghiêm trọng nào, tình trạng mệt mỏi trầm trọng thường xảy ra sau khi nhiễm SARS-CoV-2. Nhiều người cảm thấy khó thở, đau ngực hoặc đánh trống ngực. Bất kỳ vấn đề nào trong số này đều có thể liên quan đến tim, nhưng chúng cũng có thể do các yếu tố khác, bao gồm hậu quả của việc ốm nặng, không hoạt động kéo dài và dành nhiều tuần dưỡng bệnh trên giường” –  BS Wendy Post nói.

Nhịp tim nhanh tư thế đứng (POTS) sau COVID-19: Những người đang hồi phục sau COVID-19 đôi khi xuất hiện các triệu chứng của một tình trạng được gọi là POTS. Các nhà nghiên cứu đang tìm hiểu xem liệu có mối liên hệ nào hay không.

POTS không phải là một vấn đề trực tiếp về tim, mà là một vấn đề thần kinh ảnh hưởng đến phần của hệ thống thần kinh điều chỉnh nhịp tim và lưu lượng máu. Hội chứng có thể gây ra nhịp tim nhanh khi bạn đứng lên, có thể dẫn đến sương mù não, mệt mỏi, đánh trống ngực, choáng váng và các triệu chứng khác.

Sau COVID-19 có nhiều khả năng bị đau tim hơn không?

BS Wendy Post nói rằng “đau tim” có nhiều dạng khác nhau. Cơn đau tim loại 1, gây ra bởi cục máu đông chặn một trong các động mạch của tim, hiếm khi xảy ra trong hoặc sau khi nhiễm COVID-19.

Bà nói: “Các cơn đau tim loại 2 phổ biến hơn với COVID-19. Cơn đau tim này có thể do tăng căng thẳng lên tim, chẳng hạn như tim đập nhanh, nồng độ oxy trong máu thấp hoặc thiếu máu, vì cơ tim không nhận đủ oxy cung cấp trong máu để thực hiện thêm công việc này. Chúng tôi đã thấy điều này ở những người bị bệnh COVID-19 cấp tính, nhưng nó ít phổ biến hơn ở những người đã sống sót sau cơn bệnh”.

“Các xét nghiệm máu đã chỉ ra rằng trong thời gian COVID-19, một số người đã tăng nồng độ chất được gọi là troponin trong máu của họ, cùng với những thay đổi EKG và đau ngực.” Nồng độ troponin tăng cao là một dấu hiệu của mô tim bị tổn thương. Đôi khi điều này là do một cơn đau tim. Điều này ít gặp hơn sau COVID-19.

BS Wendy Post cho biết thêm: “Trong COVID-19 cấp tính, nồng độ troponin tăng cao với điện tâm đồ bất thường có liên quan đến tỷ lệ tử vong cao hơn, nhưng không phải ở những bệnh nhân có điện tâm đồ bình thường”.

Còn các vấn đề về tim ở trẻ em sau COVID-19?

Nói chung, trẻ em bị bệnh do COVID-19 thường không gặp các vấn đề nghiêm trọng như người lớn. Một biến chứng không phổ biến nhưng nghiêm trọng của COVID-19 được gọi là hội chứng viêm đa hệ ở trẻ em (MIS-C), có thể gây tổn thương tim nghiêm trọng, sốc tim hoặc tử vong.

Một số trẻ em sống sót sau MIS-C có thể bị nhịp tim bất thường và cơ tim bị cứng lại khiến tim không thể thư giãn bình thường và đập bình thường. MIS-C có một số đặc điểm tương tự như bệnh Kawasaki.

Khi nào tôi nên đến gặp bác sĩ nếu tôi có các triệu chứng về tim sau khi nhiễm coronavirus?

Triệu chứng Khi nào gọi cấp cứu Khi nào gọi cho bác sĩ
Hụt hơi Đọc độ bão hòa oxy dưới 92% Tệ hơn khi nằm
Môi hoặc mặt hơi xanh Tệ hơn khi gắng sức
Khởi phát đột ngột Kèm theo mệt mỏi hoặc sưng mắt cá chân
Đau ngực Đau ngực dữ dội Đau dai dẳng, không nghiêm trọng

 

Kèm theo buồn nôn, khó thở, choáng váng hoặc đổ mồ hôi Tăng tần suất

 

Đau ngực đột ngột, đặc biệt là khó thở kéo dài hơn năm phút Cơn đau ngực mới sẽ khỏi sau 15 phút (nếu không, hãy gọi cấp cứu)

 

Đau ngực khi gắng sức mới thuyên giảm khi nghỉ ngơi

 

Khó thở hoặc đau ngực sau COVID-19: Đây có phải là những dấu hiệu cấp cứu không?

Hụt hơi

“Bạn nên hỏi ý kiến ​​bác sĩ nếu có bất kỳ triệu chứng nào nghiêm trọng, đặc biệt là khó thở” – BS Wendy Post nói. Cô ấy khuyên bạn nên sử dụng máy theo dõi độ bão hòa O2 (oxy) – Spo2 có bán trên thị trường.

“Bản thân khó thở không phải lúc nào cũng là dấu hiệu của một vấn đề nghiêm trọng, nhưng nếu bạn có triệu chứng đó cùng với lượng O2 thấp (dưới 92%) thì đó là lý do cần được quan tâm”. Đôi khi mọi người bị hụt hơi khi gắng sức sau COVID-19 vì họ đã ít hoạt động trong một thời gian dài và cần phải dần dần xây dựng lại mức độ thể lực của mình.

Đau ngực

Đau ngực có thể không phải là vấn đề nghiêm trọng, nhưng nếu bạn đang bị đau ngực dữ dội, hãy tìm sự trợ giúp, đặc biệt nếu nó dai dẳng hoặc nếu bạn cũng buồn nôn, khó thở hoặc choáng váng, đây có thể là các triệu chứng của cơn đau tim.

“Nếu bạn bị đau ngực khi hít vào, bạn có thể bị viêm phổi” – BS Wendy Post cho biết đau ngực dữ dội, đột ngột có thể là do cục máu đông trong phổi (thuyên tắc phổi).

Bác sĩ gia đình hay bác sĩ tim mạch?

Nếu các triệu chứng của bạn không nghiêm trọng nhưng bạn muốn được kiểm tra, Post nói rằng bác sĩ tim mạch không cần phải là điểm dừng đầu tiên nếu bạn chưa từng có vấn đề về tim trước đây và không có nguy cơ mắc bệnh. “Đối với các triệu chứng sau COVID-19 không khẩn cấp, bác sĩ gia đình có thể tư vấn cho bạn” – BS Wendy Post cho biết.

Suy tim và COVID-19

Hiếm khi chẩn đoán suy tim sau COVID-19. Nhưng nếu bạn bị khó thở hoặc phù chân sau COVID-19, bạn nên đến khám với bác sĩ Tim mạch để đánh giá nếu các xét nghiệm cho thấy bạn có nguy cơ mắc bệnh.

Dấu hiệu của suy tim là khó thở, nhưng điều này có nhiều nguyên nhân tiềm ẩn khác, bao gồm viêm phổi liên quan đến COVID-19 và các nguyên nhân không liên quan đến tim mạch khác. Các triệu chứng của suy tim có thể bao gồm:

– Khó thở, đặc biệt khi gắng sức

– Mệt mỏi

– Khó thở khi nằm

– Chân bị sưng tấy lên

– Thường xuyên đi tiểu vào ban đêm. Lưu ý, đi tiểu nhiều vào ban đêm ở nam giới là một triệu chứng phổ biến của tuyến tiền liệt phì đại.

Tổn thương tim do COVID-19 có vĩnh viễn không?

BS Wendy Post nói rằng nếu các triệu chứng là do nguyên nhân tim, việc phục hồi phụ thuộc vào mức độ nghiêm trọng của chấn thương. Bà nói: “Rất ít người bị đau tim nặng, chẳng hạn như nhồi máu cơ tim cấp tính, hoặc MI do COVID-19.

Tuy nhiên, hình ảnh tim có thể tiết lộ những thay đổi nhỏ trong cơ tim của một số người sống sót sau COVID-19. Một số nghiên cứu trên các vận động viên đang phục hồi sau COVID-19 đã cho thấy một số vết sẹo, nhưng nhấn mạnh rằng một số nghiên cứu này không so sánh những kết quả này với những người không bị COVID-19. Người ta vẫn chưa biết những thay đổi nhỏ này tồn tại trong bao lâu – và chúng ảnh hưởng đến sức khỏe tim mạch như thế nào. Các chuyên gia khuyến nghị, các vận động viên nên kiểm tra tim trước khi trở lại thi đấu.

Theo BS Wendy Post, COVID-19 cũng có thể ảnh hưởng đến sức mạnh của tim, nhưng những bất thường nhỏ trong quá trình bơm của tim không có khả năng gây ra vấn đề cho con người.

Một người đang hồi phục sau COVID-19 có thể được hưởng lợi từ liệu pháp vật lý trị liệu, các bài tập thở và hơn hết là thời gian. BS Wendy Post cũng đưa ra lời khuyên, bất kỳ ai đang phục hồi sau COVID-19 nên mong đợi một quá trình phục hồi dần dần và không nên mong đợi sự trở lại nhanh chóng về mức độ hoạt động bình thường của họ.

Các vấn đề về tim có thể xuất hiện lâu sau khi COVID-19 phục hồi không?

Nếu bạn đã khỏi COVID-19, hồi phục và cảm thấy ổn, bạn có nên lo lắng không? Các vấn đề về tim có khả năng xuất hiện sau này không?

Post nhấn mạnh rằng nhiều câu hỏi trong số này vẫn chưa có câu trả lời rõ ràng. SARS-CoV-2 mới xuất hiện vào năm 2019 và phần lớn những người sống sót sau COVID-19 chỉ mới hồi phục được vài tháng. Thật khó để biết chính xác căn bệnh này sẽ ảnh hưởng đến trái tim của con người như thế nào về lâu dài, và đây là một lĩnh vực được các nhà nghiên cứu hết sức quan tâm.

Cô ấy đề cập rằng Viện Y tế Quốc gia đang làm việc với hàng chục cơ sở y tế hàn lâm để theo dõi sức khỏe của những người sống sót COVID-19. Các nhóm nghiên cứu, chẳng hạn như nhóm C4R, đang hợp nhất dữ liệu bệnh nhân để giúp dự đoán tác động lâu dài của COVID-19 đối với sức khỏe và việc chăm sóc liên tục.

Nghiên cứu về các vấn đề tim mạch sau COVID-19

Nghiên cứu cho thấy rằng vẫn còn rất nhiều điều để tìm hiểu về những ảnh hưởng lâu dài đến tim đối với những người đã từng bị COVID-19. Trong một số trường hợp, bệnh nhân còn lại các dấu hiệu tổn thương tim có thể phải tiếp tục theo dõi.

BS Wendy Post trích dẫn một nghiên cứu của Đức, trong đó chụp MRI tim được thực hiện trên 100 người mắc COVID-19 và sống sót. Các nhà nghiên cứu đã thấy những phát hiện bất thường ở 78 người trong số những bệnh nhân này. So với những người không bị COVID-19, những bệnh nhân này cho thấy bằng chứng về sẹo và viêm cơ tim và mô xung quanh (màng ngoài tim). Tuy nhiên, nghiên cứu này bị hạn chế do thiếu một nhóm so sánh thích hợp và các nghiên cứu tiếp theo đã phát hiện ra tỷ lệ viêm cơ tim thấp hơn nhiều ở những người đã từng bị nhiễm COVID-19.

Một nghiên cứu nhỏ khác đã đánh giá 26 vận động viên mắc COVID-19 với các triệu chứng nhẹ hoặc không có triệu chứng nào. Chụp MRI tim cho thấy những người này có EKG bình thường và nồng độ troponin khi tăng cao có thể chỉ ra các vấn đề về tim. Bốn trong số họ bị viêm cơ tim (viêm cơ tim), và hai trong số này bị viêm màng ngoài tim.

BS Wendy Post cho biết những dữ liệu này phải được xem xét cẩn thận, vì kích thước mẫu nhỏ và sức khỏe tim trước COVID-19 của những người tham gia không được biết.

Tuy nhiên, cô ấy nói, chúng cho thấy sự cần thiết của các nghiên cứu nhiều hơn, lớn hơn, chi tiết hơn. “Chúng ta cần biết thêm về những rủi ro tiềm ẩn liên quan đến hội chứng sau COVID, mà trong hầu hết các trường hợp này là không có triệu chứng” – BS Wendy Post nói.

Hồng Anh – dịch từ Johns Hopkins