15 triệu chứng đột quỵ ở phụ nữ có thể bỏ qua

Bạn có biết rằng các dấu hiệu của đột quỵ ở phụ nữ có thể khác với nam giới? Điều này cộng với các yếu tố nguy cơ có thể họ không biết khiến đột quỵ trở thành căn bệnh giết người hàng đầu của phụ nữ.  

08-01-2022 09:10

Tại sao các dấu hiệu đột quỵ ở phụ nữ lại khác nhau?

Nếu bạn có nguy cơ bị đột quỵ, một từ viết tắt có thể cứu mạng bạn: FAST, được phát triển bởi Hiệp hội Đột quỵ Hoa Kỳ (ASA), là viết tắt của face (méo mặt), arm (tê yếu tay), speech (nói khó khăn) và time (thời gian để gọi cấp cứu).

Tuy nhiên, đây không phải là triệu chứng đột quỵ duy nhất hoặc thậm chí rõ ràng nhất ở phụ nữ.

Cheryl D. Bushnell, MD, giáo sư thần kinh học tại Wake Forest Baptist Health ở Winston-Salem, NC cho biết: “Chúng tôi không biết tại sao các triệu chứng đột quỵ có thể khác đối với phụ nữ. Chúng tôi cần nghiên cứu về chủ đề này”.

Phụ nữ cũng có các yếu tố nguy cơ đặc biệt, các hormone của họ có thể đóng một vai trò nào đó khiến đột quỵ trở thành nguyên nhân thứ ba gây tử vong ở phụ nữ. Dưới đây là 15 điều bác sĩ muốn bạn biết về đột quỵ.

Ngất hoặc co giật

Đột quỵ tuần hoàn sau làm cắt đứt lưu lượng máu đến các thùy chẩm, thân não, tiểu não và một phần của thùy thái dương. Tiến sĩ Greene-Chandos giải thích, phần trên của thân não là nơi đặt trung tâm ý thức nên việc cắt giảm lưu lượng máu đến phần này của não có thể dẫn đến ngất xỉu. Bà lưu ý rằng ngất xỉu cũng có thể liên quan đến phản ứng tăng thông khí đối với bất kỳ loại đột quỵ nào, như một phản ứng sợ hãi và co giật, một trong những triệu chứng đột quỵ ở phụ nữ, cũng có thể bị nhầm lẫn với mất ý thức.

Khó thở

Mặc dù phụ nữ thường nghĩ rằng đau ngực và khó thở là dấu hiệu của một cơn đau tim, nhưng thực tế nó có thể là một cơn đột quỵ. Tiến sĩ Greene-Chandos cho biết: “Điều quan trọng là phải được cấp cứu kịp thời nếu bạn đang có các triệu chứng đột quỵ vì một số cơn đột quỵ có thể dừng lại bằng cách sử dụng thuốc làm tan huyết khối hoặc làm tan cục máu đông.”

Nấc cụt

Theo một cuộc khảo sát từ Tiến sĩ Greene-Chandos và các đồng nghiệp tại Trung tâm Y tế Wexner của Đại học Bang Ohio, chỉ 10% phụ nữ được khảo sát biết rằng nấc cụt, kết hợp với đau ngực không điển hình, là một trong những triệu chứng đột quỵ sớm ở phụ nữ.

Tiến sĩ Greene-Chandos cho biết: “Nấc cụt phù hợp với các vấn đề tuần hoàn sau từ thân não. Thân não giữ chức năng nuốt và động lực thở cùng với các chức năng khác. Hãy nhớ rằng đây là một triệu chứng cực kỳ hiếm của đột quỵ nên bạn không cần phải đến phòng cấp cứu mỗi khi bạn bị nấc cụt!”

Thay đổi hành vi đột ngột hoặc kích động

Theo Hiệp hội Đột quỵ Quốc gia, một sự thay đổi trong trạng thái tinh thần có thể là một dấu hiệu duy nhất của đột quỵ đối với phụ nữ.

Tiến sĩ Greene-Chandos tin rằng điều này phù hợp với đột quỵ tuần hoàn sau, có thể nhắm vào các khu vực chịu trách nhiệm về trí nhớ và tính cách. Tuy nhiên, thùy trán cũng gắn liền với tính cách, vì vậy những thay đổi về hành vi cũng có thể là do đột quỵ thùy trán.

Buồn nôn hoặc nôn mửa

Tiến sĩ Greene-Chandos cho biết đột quỵ ở tiểu não cũng có thể dẫn đến chóng mặt, buồn nôn và nôn mửa. Triệu chứng này cũng có thể xuất hiện trong đột quỵ kiểu xuất huyết nội sọ, trong đó một mạch máu phồng (một chứng phình động mạch) vỡ ra và gây chảy máu trong não.

Ảo giác

Trong khi những thay đổi trong thị giác của bạn là một dấu hiệu tương đối phổ biến, theo Hiệp hội Đột quỵ Quốc gia, các triệu chứng thị giác của phụ nữ có thể bao gồm ảo giác. Tiến sĩ Greene-Chandos nói rằng thùy chẩm (cơ quan giải thích thông tin đầu vào thị giác) có thể bị tổn thương do các vấn đề tuần hoàn sau.

Dùng thuốc tránh thai hoặc HRT

Trong nghiên cứu của Tiến sĩ Greene-Chandos, chỉ 11% phụ nữ được khảo sát biết rằng việc sử dụng hormone như thuốc tránh thai hoặc liệu pháp thay thế hormone (HRT) có thể làm tăng nguy cơ đột quỵ.

Theo Hiệp hội Đột quỵ Hoa Kỳ, viên thuốc này có thể tăng gấp đôi nguy cơ bị đột quỵ. Nghiên cứu mới của Tiến sĩ Rexrode đã xem xét lý do tại sao các phương pháp điều trị nội tiết tố này lại có vấn đề. Tiến sĩ Rexrode nói: “Estrogen đường uống có xu hướng làm tăng các yếu tố đông máu do gan tạo ra, dẫn đến nguy cơ đông máu cao hơn. Một số phụ nữ cũng thấy huyết áp của họ tăng khi dùng trên viên thuốc tránh thai. Bác sĩ nên đo huyết áp của bạn trước khi kê đơn thuốc và theo dõi những thay đổi. Nếu bạn đã bị huyết áp cao, hãy nói với bác sĩ trước khi dùng thuốc hoặc HRT. Uống thuốc tránh thai là một yếu tố nguy cơ đột quỵ mà bạn có thể kiểm soát.”

Mãn kinh sớm hoặc kinh nguyệt sớm

Theo nghiên cứu của Tiến sĩ Rexrode, bắt đầu có kinh trước mười tuổi hoặc mãn kinh trước khi phụ nữ bước sang tuổi 45 có thể khiến họ có nguy cơ bị đột quỵ cao hơn. Tiến sĩ Rexrode nói: “Trong những năm người phụ nữ hành kinh, họ sẽ sản sinh ra mức độ cao hơn của estrogen và các hormone khác, có thể là thời gian tiếp xúc ngắn với những hormone này sẽ làm tăng nguy cơ, mặc dù các nhà nghiên cứu vẫn đang tìm kiếm lý do.”

Một số biến chứng thai kỳ

Tiền sản giật (huyết áp cao nguy hiểm khi mang thai) có thể làm tăng nguy cơ đột quỵ sau này trong cuộc đời. TS Bushnell giải thích: “Tiền sản giật là một dấu hiệu của sự căng thẳng đối với hệ tuần hoàn và nó có thể dự đoán nguy cơ mắc bệnh cao huyết áp sau này. Ngoài ra, bệnh tiểu đường thai kỳ có liên quan đến tăng nguy cơ mắc bệnh tiểu đường. Trong khi đó, cả tăng huyết áp và tiểu đường đều là những yếu tố nguy cơ đột quỵ rất quan trọng.”

Đó là lý do tại sao các hướng dẫn đột quỵ mới của ASA dành cho phụ nữ, do Tiến sĩ Bushnell tác giả, khuyến cáo các bác sĩ nên xem xét sức khỏe của bệnh nhân trong thời kỳ mang thai. Tiến sĩ Rexrode lưu ý rằng bản thân việc mang thai cũng làm tăng nguy cơ đột quỵ.

Sẩy thai nhiều lần

Thật không may, những lần mang thai không thành công cũng có thể là một yếu tố dự báo nguy cơ đột quỵ, nếu những lần sảy thai là do rối loạn đông máu, theo Hiệp hội Đột quỵ Hoa Kỳ. Tiến sĩ Bushnell nói: “Các yếu tố đông máu làm tăng nguy cơ hình thành các cục máu đông trong tim hoặc trong mạch máu não, cả hai đều có thể dẫn đến đột quỵ. Một dấu hiệu khác của rối loạn đông máu là tiền sử có cục máu đông ở chân, còn được gọi là huyết khối tĩnh mạch sâu.”

Mức độ hormone DHEA thấp

Nghiên cứu của Tiến sĩ Rexrode đã xác định một nguy cơ đột quỵ khác ở phụ nữ: mức DHEA (dehydroepiandrosterone) thấp. Bà cho biết: “DHEA, một loại hormone do tuyến thượng thận tạo ra, được sử dụng để sản xuất các hormone khác bao gồm estrogen và androgen. Hiện vẫn chưa có chứng minh rõ ràng liệu mức DHEA thấp có phản ánh một số vấn đề cơ bản khác hay không, hay liệu tác động đến nguy cơ đột quỵ là do ảnh hưởng của chúng đối với các mức hormone khác”.

Chứng đau nửa đầu kèm theo hào quang

Những cơn đau đầu kèm theo hào quang phổ biến hơn ở phụ nữ. Theo Đại học Tim mạch Hoa Kỳ, chứng đau nửa đầu kèm theo rối loạn thị giác được gọi là chứng hào quang là một yếu tố nguy cơ dẫn đến đột quỵ.

Tiến sĩ Greene-Chandos chỉ ra rằng chứng đau nửa đầu được biết là làm co mạch máu não và điều đó có thể góp phần cắt nguồn cung cấp máu lên não. Điều này làm tăng nguy cơ đột quỵ.

Bệnh tự miễn

Tiến sĩ Greene-Chandos cho biết phụ nữ cũng có nhiều khả năng mắc các bệnh tự miễn dịch như lupus hơn nam giới. Nghiên cứu gần đây ở Tây Ban Nha cho thấy các bệnh tự miễn dịch có thể làm tăng nguy cơ đột quỵ và bệnh tim mạch.

Tiến sĩ Green-Chandos cho biết: “Tình trạng viêm tự miễn dịch khiến phụ nữ có nguy cơ bị viêm mạch máu não”.

Vấn đề sức khỏe tâm thần

Mặc dù mối liên hệ giữa sức khỏe tâm thần và đột quỵ không rõ ràng, nhưng các nhà khoa học biết rằng căng thẳng là một yếu tố nguy cơ dẫn đến các vấn đề về tim mạch và huyết áp cao và phụ nữ có thể dễ bị căng thẳng một cách đặc biệt, Tiến sĩ Bushnell nói.

Một nghiên cứu sơ bộ từ Harvard cho thấy hoạt động tăng cao ở hạch hạnh nhân, khu vực não liên quan đến phản ứng với căng thẳng, có liên quan đến nguy cơ đột quỵ cao hơn. Các chiến lược năm giây này có thể làm giảm căng thẳng càng sớm càng tốt.

Anh Thi, Theo The Healthy