Có bao nhiêu loại huyết khối, bạn đã biết chưa?

Động mạch mang máu từ tim đến các cơ quan của bạn; tĩnh mạch gửi máu trở lại trái tim của bạn. Đôi khi sự lưu thông trơn tru của máu qua những “đường ống” này bị chậm lại hoặc bị tắc nghẽn hoặc có tổn thương bên trong mạch máu. Đó là khi các tế bào máu có thể kết dính với nhau và tạo thành cục máu đông. Các bác sĩ gọi đây là huyết khối. Các vấn đề nghiêm trọng có thể xảy ra tùy thuộc vào vị trí cục máu đông.

07-01-2022 16:31

Huyết khối tĩnh mạch sâu (DVT)

Một “tĩnh mạch sâu” nằm xa hơn bên trong cơ thể của bạn, ra khỏi da của bạn. DVT chủ yếu xảy ra ở chân hoặc xương chậu (huyết khối chi dưới), nhưng bạn cũng có thể mắc bệnh này ở cánh tay hoặc vai (huyết khối chi trên). Các cục máu đông nhỏ đôi khi tự tiêu biến. Các cục máu đông lớn không di chuyển hoặc biến mất có thể làm tắc nghẽn dòng máu trong tĩnh mạch. Chúng sẽ nguy hiểm nếu vỡ ra vì chúng có thể di chuyển đến phổi của bạn.

Thuyên tắc phổi (PE)

Đây là một cục máu đông hình thành ở một nơi khác và di chuyển qua dòng máu đến phổi của bạn. Thông thường, đó là từ tĩnh mạch ở chân hoặc xương chậu. Cục máu đông có thể chặn dòng chảy của máu trong phổi của bạn, vì vậy chúng không hoạt động tốt như bình thường. Cục máu đông cũng có thể gây hại cho các cơ quan khác vì phổi của bạn không thể cung cấp đủ oxy cho chúng. Nếu cục máu đông rất lớn hoặc với số lượng nhiều, PE có thể gây tử vong.

Huyết khối tĩnh mạch đùi

Đây là một cục máu đông trong tĩnh mạch dài ở đùi của bạn. Nó thường không gây ra triệu chứng, nhưng đôi khi bạn có thể bị sưng, đỏ và đau ở chân. Cục máu đông tĩnh mạch đùi có thể xảy ra vì nhiều lý do: sau khi phẫu thuật, nằm quá lâu trên giường hoặc ngồi quá lâu, dùng thuốc tránh thai hoặc đã từng bị DVT trước đó.

Hội chứng Paget-Schroetter (PSS)

Đây là một loại DVT hiếm gặp thường xảy ra với một người trẻ, khỏe mạnh, chơi các môn thể thao sử dụng cánh tay nhiều, như bơi lội và bóng chày. Tĩnh mạch có thể bị ép bởi các cơ xung quanh nó. Với áp lực này, cùng với các chuyển động lặp đi lặp lại, có thể gây ra cục máu đông ở vai của bạn. Các triệu chứng của hội chứng Paget-Schroetter (PSS) như sưng tấy, đau ngực và màu xanh trên da của bạn có thể xuất hiện đột ngột. PSS có thể nghiêm trọng nếu nó không được điều trị ngay lập tức.

Nhồi máu cơ tim (đau tim)

Động mạch tim của bạn có thể bị tắc nghẽn bởi một chất béo dính gọi là mảng bám. Cục máu đông hình thành trên mảng bám có thể làm gián đoạn lưu lượng máu đến tim của bạn. Nếu nó không được điều trị nhanh chóng, một phần cơ tim của bạn có thể chết. Một cơn đau tim thường gây ra cảm giác đau tức ngực. Phụ nữ có thể có các triệu chứng khác, như đau lưng hoặc mệt mỏi.

Hội chứng tĩnh mạch chủ trên (Hội chứng Vena Cava Superior)

Tĩnh mạch lớn này trong lồng ngực của bạn đưa máu từ phần trên cơ thể về tim. Cục máu đông này hình thành vì bạn có một ống gọi là đường trung tâm (dùng để đưa thuốc vào cơ thể) hoặc một ống thông trong tĩnh mạch. Bác sĩ có thể lấy ống ra để xử lý cục máu đông hoặc để lại tùy tình trạng của bạn.

Huyết khối tĩnh mạch

Hai bộ tĩnh mạch hình chữ nhật ở cổ đưa máu từ đầu và cổ về tim. Các cục máu đông có xu hướng hình thành trong các tĩnh mạch này khi bạn có một đường trung tâm trong đó. Ung thư, phẫu thuật hoặc sử dụng thuốc IV cũng có thể gây ra huyết khối tĩnh mạch liên tục. Những cục máu đông này có thể bị vỡ ra, di chuyển đến phổi của bạn.

Đột quỵ huyết khối

Khi một cục máu đông chặn dòng chảy của máu trong một trong các động mạch não của bạn, phần não đó bắt đầu chết. Các dấu hiệu cảnh báo đột quỵ bao gồm yếu mặt và cánh tay của bạn và khó nói. Nếu nghĩ rằng đang bị đột quỵ, bạn phải hành động nhanh chóng bằng cách gọi cấp cứu. Bạn càng được điều trị sớm, não của bạn càng có nhiều cơ hội phục hồi.

Huyết khối xoang tĩnh mạch não

Đây là một loại đột quỵ hiếm gặp. Cục máu đông ở phần này của não ngăn máu chảy ra ngoài và trở về tim. Máu dự phòng có thể rò rỉ vào mô não và gây đột quỵ. Điều này chủ yếu xảy ra ở thanh niên, trẻ em và trẻ sơ sinh.

Huyết khối xoang hang

Nó không thường xuyên xảy ra, nhưng một cục máu đông có thể hình thành trong tĩnh mạch chạy qua không gian phía sau hốc mắt của bạn. Nguyên nhân phổ biến nhất là nhiễm trùng lây lan từ mũi, mặt hoặc răng của bạn. Những tình trạng y tế khác, chẳng hạn như chấn thương đầu, cũng có thể gây ra huyết khối xoang hoang. Các triệu chứng chính là các vấn đề về mắt. Đôi mắt của bạn có thể bị đau, có vẻ bị kích thích hoặc sưng lên, lồi ra, hoặc bạn có thể cảm thấy khó kiểm soát chuyển động của mắt.

Tắc tĩnh mạch võng mạc

Đây là một trong những lý do phổ biến nhất khiến người già bị mất thị lực. Một cục máu đông chặn dòng chảy của máu trong tĩnh mạch trung tâm trong võng mạc của bạn (mô lót phía sau bên trong mắt), hoặc các tĩnh mạch bên nhỏ hơn, ngăn máu chảy ra khỏi mắt của bạn. Máu bị rò rỉ ra ngoài và có thể dẫn đến các vấn đề về thị lực nghiêm trọng, chẳng hạn như bệnh tăng nhãn áp hoặc võng mạc bị tách rời.

Hội chứng May-Thurner

Động mạch chậu phải mang máu đến chân phải của bạn. Tĩnh mạch chậu trái đưa máu từ chân trái trở về tim. Hai mạch máu này bắt chéo trong xương chậu của bạn. Thông thường, đó không phải là một vấn đề. Nhưng ở những người mắc hội chứng May-Thurner, động mạch ép tĩnh mạch chống lại cột sống, làm cho cục máu đông ở chân trái của bạn dễ xảy ra hơn. Đây là điều cần xem xét khi một phụ nữ trẻ bị sưng đột ngột ở phần dưới cơ thể.

Huyết khối tĩnh mạch cửa

Tĩnh mạch cửa mang máu từ đường tiêu hóa và lá lách đến gan của bạn. Những người bị xơ gan hoặc dễ bị đông máu có thể mắc bệnh này. Một cục máu đông nhỏ thường không gây ra triệu chứng và bác sĩ có thể không điều trị nó. Nhưng nếu áp lực tích tụ trong tĩnh mạch phía sau cục máu đông, bạn có thể bị phì đại lá lách, bụng sưng và chảy máu. Bác sĩ của bạn sẽ điều trị các triệu chứng này và có thể cố gắng ngăn cục máu đông lớn hơn.

Hội chứng Budd-Chiari

Cục máu đông thu hẹp hoặc tắc nghẽn các tĩnh mạch dẫn máu từ gan đến tim của bạn. Nó không giống như huyết khối tĩnh mạch cửa, nhưng có một số triệu chứng giống nhau, bao gồm lá lách to, bụng sưng và chảy máu. Vấn đề chính là ở lá gan của bạn. Nó không hoạt động tốt như nhiệm vụ cần có. Nếu nó bị hư hại nặng, bạn có thể cần ghép gan.

Huyết khối tĩnh mạch thận

Một bệnh thận được gọi là hội chứng thận hư có thể gây ra cục máu đông ở một trong hai tĩnh mạch mang máu ra khỏi thận của bạn. Bạn có thể không có các triệu chứng với cục máu đông phát triển chậm. Cục máu đông xảy ra đột ngột có thể khiến bạn bị đau thắt lưng và tiểu ra máu. Khi bạn chỉ có một quả thận hoặc cục máu đông ở cả hai tĩnh mạch, thận của bạn có thể ngừng hoạt động.

Hồng Anh – dịch từ webmd.com