Bạn cần lưu ý những gì khi sử dụng thuốc làm loãng máu ngăn ngừa đau tim, đột quỵ?

Thuốc làm loãng máu là loại thuốc giúp máu lưu thông trơn tru qua các tĩnh mạch và động mạch, đồng thời có vai trò ngăn chặn sự hình thành cục máu đông. Vì vậy, thuốc làm loãng máu được sử dụng để điều trị một số loại bệnh tim và dị tật tim cũng như các tình trạng khác có thể làm tăng nguy cơ mắc các cục máu đông nguy hiểm.

07-01-2022 15:18

Mặc dù thuốc làm loãng máu có thể bảo vệ bạn khỏi các cơn đau tim và đột quỵ, nhưng cũng đi kèm với rủi ro, chẳng hạn như khiến bạn chảy máu nhiều hơn bình thường khi bị vết cắt. Tuy nhiên, bạn cần nhớ rằng, lợi ích những loại thuốc này thường lớn hơn nguy cơ tiềm ẩn. Điều quan trọng là phải tìm hiểu về cả lợi ích và rủi ro trước khi bạn bắt đầu dùng chúng.

Các loại chất làm loãng máu

Có hai loại chất làm loãng máu. Trong đó, nhóm thứ nhất được gọi là thuốc chống đông máu. Những hoạt chất trong thuốc giúp máu của bạn không bị đông lại hoặc biến thành các khối tế bào rắn kết dính với nhau. Hầu hết đều ở dạng thuốc viên mặc dù một số như heparin, fondaparinux, dalteparin và enoxaparin được dùng dưới dạng tiêm hoặc truyền tĩnh mạch. Một số thuốc chống đông máu được biết đến rộng rãi hơn bao gồm:

– Apixaban (Eliquis)

– Dabigatran (Pradaxa)

– Dalteparin (Fragmin)

– Edoxaban (Savaysa)

– Enoxaparin (Lovenox)

– Fondaparinux (Arixtra)

– Heparin (Innohep)

– Rivaroxaban (Xarelto)

– Warfarin (Coumadin, Jantoven)


Dùng thuốc làm loãng máu (thuốc chống đông máu) có thể giảm đáng kể nguy cơ đột quỵ từ 50 – 60% (Ảnh minh họa)

Nhóm thứ hai của chất làm loãng máu được gọi là chất chống kết tập tiểu cầu. Sự kết dính tiểu cầu là yếu tố tạo ra mảng xơ vữa động mạnh và gây nên tắc mạch. Thuốc chống kết tập tiểu cầu làm giảm khả năng kết tập tiểu cầu, ức chế quá trình hình thành huyết khối. Chúng có dạng thuốc viên và bao gồm:

– Aspirin

– Cilostazol

– Clopidogrel (Plavix)

– Dipyridamole (Persantine)

– Eptifibatide (Integrilin)

– Prasugrel (Effient)

– Ticagrelor (Brilinta)

– Tirofiban (Aggrastat)

– Vorapaxar (Zontivity)

Cách chúng hoạt động

Thuốc làm loãng máu không thực sự làm cho máu của bạn loãng hơn và cũng không thể phá vỡ các cục máu đông. Nhưng thuốc sẽ giữ cho máu không hình thành các cục máu đông mới, đồng thời cũng có thể làm chậm sự phát triển của những cục máu đông hiện có.

Một số thuốc chống đông máu thực hiện điều này bằng cách cạnh tranh với vitamin K từ gan. Cơ thể bạn cần điều này để tạo ra các protein được gọi là yếu tố đông máu. Những chất này giúp các tế bào máu và tiểu cầu (các mảnh tế bào máu nhỏ) liên kết với nhau.

Chống kết tập tiểu cầu giữ cho các tiểu cầu không dính vào nhau và vào thành mạch máu. Các loại thuốc này yếu hơn thuốc chống đông máu. Chúng thường được kê cho những người có nguy cơ bị cục máu đông trong tương lai hơn là để điều trị những bệnh hiện có.

Khi nào bạn cần sử dụng thuốc làm loãng máu?

Khoảng 2 triệu đến 3 triệu người dùng thuốc làm loãng máu mỗi năm. Bạn có thể cần chúng nếu bạn đã từng bị đau tim hoặc đột quỵ, vì chúng có thể làm giảm nguy cơ mắc bệnh.

Bạn cũng có thể cần loại thuốc này nếu bạn bị bệnh tim hoặc mạch máu, nhịp tim không đều, lupus hoặc huyết khối tĩnh mạch sâu (DVT là một loại cục máu đông nguy hiểm thường hình thành ở chân). Bạn cũng có nguy cơ bị đông máu cao hơn nếu thừa cân, vừa mới phẫu thuật hoặc đặt van tim nhân tạo.

Một số người chỉ cần những loại thuốc này trong vài tháng. Nhưng nếu bạn đang có các vấn đề sức khỏe liên tục, bạn có thể cần phải dùng thuốc lâu dài. Nếu bạn bị rung nhĩ, thuốc làm loãng máu có thể giúp bạn không bị đột quỵ. Đó là một trong những lý do phổ biến nhất mà bác sĩ kê đơn.

Những dấu hiệu khi dùng thuốc làm loãng máu bạn cần báo ngay cho bác sĩ

Chất làm loãng máu ngăn ngừa đông máu. Vì vậy, ngay cả những vết cắt nhỏ hoặc vết bầm tím cũng sẽ chảy máu nhiều hơn nếu bạn dùng những loại thuốc này. Vì vậy, bạn nên hết sức cẩn thận khi tham gia các hoạt động có thể gây ra bất kỳ loại chấn thương nào. Gọi cho bác sĩ ngay lập tức nếu bạn bị ngã hoặc đập đầu. Ngay cả khi không bị rách da, bạn vẫn có thể bị chảy máu bên trong.

Ngoài ra, hãy cho bác sĩ biết ngay lập tức nếu bạn nhận thấy bất kỳ dấu hiệu chảy máu bất thường nào, như:

– Kinh nguyệt nặng hơn bình thường

– Có máu trong nước tiểu hoặc phân của bạn

– Chảy máu lợi hoặc mũi

– Nôn mửa hoặc ho ra máu

– Chóng mặt

– Đau đầu dữ dội hoặc đau bụng

Nếu bạn dùng thuốc chống đông máu như warfarin, bạn sẽ cần xét nghiệm máu thường xuyên để bác sĩ có thể điều chỉnh mức độ của bạn nếu cần. Hãy cẩn thận với các hoạt động có thể dẫn đến chấn thương đầu. Bất kỳ loại chấn thương nào đều cực kỳ nguy hiểm nếu bạn đang dùng thuốc làm loãng máu.

Nếu bạn gặp vấn đề chảy máu nguy hiểm khi dùng warfarin, các bác sĩ có thể chuyển sang dùng “thuốc giải độc” vitamin K hoặc kết hợp giữa cô đặc phức hợp prothrombin (PCC) và huyết tương tươi đông lạnh để ngăn chặn nó. Ngoài ra, đã được phê duyệt sử dụng chất đảo ngược như andexanet alfa (Andexxa) để đảo ngược tác dụng chống đông máu của apixaban (Eliquis) và rivaroxaban (Xarelto) hoặc idarucizumab (Praxbind) để đảo ngược tác dụng chống đông máu của dabigatran etexilate (Pradaxa) trong trường hợp khẩn cấp.

Các loại thuốc và chất bổ sung khác, bao gồm cả thuốc không kê đơn, có thể ảnh hưởng đến các loại thuốc này. Do đó, hãy nói với tất cả các bác sĩ, bao gồm cả nha sĩ, rằng bạn đang dùng thuốc làm loãng máu. Đừng bắt đầu bất kỳ loại thuốc mới nào mà không có sự đồng ý của thầy thuốc.

Và hãy nhớ rằng chế độ ăn uống của bạn cũng rất quan trọng. Một số thực phẩm – như rau xanh, có lá – chứa vitamin K có thể chống lại các chất làm loãng máu. Bạn cũng nên nói chuyện với bác sĩ về chế độ ăn uống của mình.

Tuệ Giang – dịch từ webmd.com