Đột quỵ: Thay đổi lối sống có thể khắc phục nguy cơ di truyền không?

Đột quỵ xảy ra khi có cục máu đông hoặc xơ vữa làm hạn chế cung cấp máu cho não, khiến não không nhận đủ oxy. Cấu tạo gen của một người và lối sống của họ đều ảnh hưởng đến nguy cơ đột quỵ, nhưng điều nào quan trọng hơn?

04-01-2022 09:46


Nếu bạn có những yếu tố di truyền dễ bị đột quỵ, liệu có biện pháp nào hạn chế nguy cơ đó không? – Ảnh minh hoạ

Theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC), cứ sau 40 giây sẽ có một người ở Hoa Kỳ bị đột quỵ, hơn 795.000 người gặp phải biến cố tim mạch này mỗi năm.

Cho đến nay, các bác sĩ chuyên khoa đã xác định được một loạt các yếu tố có thể thay đổi và không thể thay đổi ảnh hưởng đến nguy cơ đột quỵ của một người.

Theo đó, một người có thể dễ bị các biến cố tim mạch do cấu tạo gen. Đồng thời, nhiều yếu tố lối sống, chẳng hạn như thói quen hút thuốc hoặc uống rượu, mức độ hoạt động thể chất và chế độ ăn uống, cũng ảnh hưởng đến nguy cơ đột quỵ.

Nhưng yếu tố nào quan trọng hơn, và chúng ta có thể ngăn ngừa đột quỵ ở mức độ nào?

Giờ đây, cuối cùng chúng ta cũng có thể có câu trả lời cho câu hỏi này, nhờ vào một nghiên cứu mới mà các chuyên gia từ nhiều tổ chức uy tín trên khắp Châu Âu – bao gồm Đại học Cambridge ở Vương quốc Anh, Viện Karolinska ở Stockholm, Thụy Điển, và Trung tâm Đức Bệnh thoái hóa thần kinh ở Bonn, Đức.

Các nhà khoa học đã báo cáo phát hiện trong một bài báo nghiên cứu xuất hiện trên The BMJ và tác giả đầu tiên của nghiên cứu là Loes Rutten-Jacobs.

Theo các tác giả, kết quả làm nổi bật tiềm năng của các biện pháp lối sống để giảm nguy cơ đột quỵ trên toàn bộ dân số, ngay cả ở những người có nguy cơ đột quỵ di truyền cao.

Yếu tố nào quan trọng hơn?

Trong nghiên cứu hiện tại, các nhà nghiên cứu đã phân tích thông tin di truyền của 306.473 người tham gia từ Vương quốc Anh, họ lấy thông tin này thông qua Ngân hàng Biobank của Vương quốc Anh. Những người tham gia trong nghiên cứu có độ tuổi từ 40 đến 73 tuổi, không có tiền sử đau tim hoặc đột quỵ.
Các nhà điều tra đã tìm kiếm 90 biến thể gen mà các nhà khoa học biết có liên quan đến nguy cơ đột quỵ. Ngoài ra, họ xác định xem liệu mỗi người tham gia có đang thực hiện một lối sống lành mạnh hay không bằng cách xem xét 4 yếu tố, đó là:

– Họ có hút thuốc không?

– Họ có ăn một chế độ ăn nhiều cá, trái cây và rau quả không?

– Họ có chỉ số khối cơ thể ( BMI ) dưới 30 hay không?

– Họ có tập thể dục thường xuyên không?

Trong khoảng thời gian theo dõi trung bình là 7 năm, các nhà nghiên cứu đã thu thập hồ sơ bệnh viện và các trường hợp tử vong để phát hiện ra những lần đột quỵ.

Nhìn chung, họ lưu ý rằng về cả nguy cơ di truyền và lối sống, nam giới có xu hướng dễ bị đột quỵ hơn phụ nữ.

Hơn nữa, nguy cơ đột quỵ cao hơn 35% ở những người có khuynh hướng di truyền cao so với những người có khuynh hướng di truyền thấp, bất kể lựa chọn lối sống của họ.

Đồng thời, những người có một cuộc sống không lành mạnh có nguy cơ đột quỵ cao hơn 66% so với những người thực hiện các lựa chọn lối sống lành mạnh. Sự gia tăng là như nhau trên tất cả các loại nguy cơ di truyền.

Các tác giả quan sát thấy các yếu tố lối sống quan trọng nhất làm ảnh hưởng đến nguy cơ đột quỵ của một người là thói quen hút thuốc và vấn đề  thừa cân.

Cuối cùng, kết quả cho thấy những người có cả nguy cơ đột quỵ di truyền cao và có một cuộc sống không lành mạnh có nguy cơ đột quỵ cao hơn gấp đôi so với những người có nguy cơ di truyền thấp và có những lựa chọn lối sống lành mạnh.

Duy trì lối sống lành mạnh giúp giảm đáng kể nguy cơ đột quỵ, kể cả bạn có yếu tố di truyền – Ảnh minh hoạ

Các tác giả lưu ý trong bài báo của họ rằng, việc giảm thiểu rủi ro liên quan đến việc tuân thủ lối sống lành mạnh trong nghiên cứu hiện tại là tương tự nhau trên tất cả các mức độ rủi ro di truyền, điều này nhấn mạnh lợi ích cho toàn bộ quần thể của việc tuân thủ lối sống lành mạnh, không phụ thuộc vào nguy cơ di truyền.

Anh Thi, Theo MedicalNewsToday